ನೂರೊಂದು ನೆನಪುಗಳು

ವಾರ ತಿಂಗಳು ವರ್ಷಗಳು ಉರುಳಿ
ದಶಕ ಕಳೆದರೂ ಮಾಸದ ನಿಮ್ಮ ನೆನಪು ಮನದೊಳಗೆ
ನಿಮ್ಮನ್ನು ನೆನೆಯದ ದಿನಗಳು ಕೇವಲ ಬೆರಳೆಣಿಕೆಯಷ್ಟು ಇಲ್ಲಿಯವರೆಗೆ

ಹಲವಾರು ಸುಖ ದುಃಖದ ಕ್ಷಣಗಳಲ್ಲಿ
ಕಾಡಿತ್ತು ನೀವಿಲ್ಲದ ಭಾವ
ನಿಮ್ಮನ್ನು ನೆನೆ ನೆನೆದು ಮರುಗಿದ್ದೆಷ್ಟು
ಈ ಜೀವ

ನಾವು ಒಟ್ಟಿಗೆ ಕಳೆದ ದಿನಗಳು ಕ್ಷಣಗಳಂತೆ ಕಳೆದುಹೋಗಿ ಮಿಂಚಿ ಮರೆಯಾಗಿದೆ
ಪುನಃ ಆ ಕಾಲಕ್ಕೆ ಹಿಂದಿರುಗಿ ಹೋಗುವ
ಮನಸ್ಸಾಗಿದೆ

ನಾವಿಬ್ಬರೂ ಒಬ್ಬರಿಗೊಬ್ಬರು ಬರೆಯುತ್ತಿದ್ದ ಕಾಗದದ ಅಕ್ಷರಗಳೆಲ್ಲ
ಮುಂದೊಂದು ದಿನ ನಿಮ್ಮ ನೆನಪಿನ ಕುರುಹಾಗಿ ಉಳಿಯುವುದೆಂದು ನಾ ಅಂದು ಅರಿಯಲೇ ಇಲ್ಲ

ನಮ್ಮ ನಡುವೆ ನಡೆಯುತ್ತಿದ್ದ ಸಂಭಾಷಣೆ, ವಾದ, ಚರ್ಚೆಗಳೆಲ್ಲ
ಇಂದಿಗೂ ನೆನಪಾಗಿ ಕಾಡುವುದಲ್ಲ

ಬತ್ತಿಹೋಯಿತು ನಿಮ್ಮ ಕಡೆಯಿಂದ ಹರಿದು ಬರುತ್ತಿದ್ದ ಹೊಗಳಿಕೆ ಕಟು-ಟೀಕೆ ಸಲಹೆ ಉಪದೇಶಗಳ ಒರತೆ
ಇಂದಿಗೂ ಕಾಡಿದೆ ನಿಮ್ಮ ಆ ಸ್ನೇಹದ ಮಾತುಗಳ ಆತ್ಮೀಯ ಸ್ಪರ್ಶದ ಕೊರತೆ

ನಿಮ್ಮ ನೋಟ ನಗು ಜಾಣ್ಮೆ ಮಾತು ಗುಣ ಸ್ವಭಾವ ಪ್ರತಿಯೊಂದೂ
ಅಚ್ಚಳಿಯದೇ ಉಳಿದಿದೆ ಮನದಲ್ಲಿ ಎಂದೂ

ನಿಮ್ಮ ಹಳೆಯ ಸೀರೆಯೇ ನನ್ನ ಮಕ್ಕಳಿಗೆ ಬೆಚ್ಚನೆಯ ಕೌದಿಯಾದಾಗ
ಅವರ ಆಟ ಪಾಠಗಳನ್ನೆಲ್ಲ ನಾ ಕಂಡಾಗ ಆಗುವ ನಿಮ್ಮ ಅನುಪಸ್ಥಿತಿಯ ಅನುಭವ
ಕಣ್ಣುಗಳು ಹೊರ ಹಾಕುವವು ಹೃದಯದ ನೋವ

ನಾ ಹೆಚ್ಚು ಹೆಚ್ಚು ನಿಮ್ಮನ್ನು ನೆನೆದಾಗಲೆಲ್ಲ ಕನಸಿನಲ್ಲಿ ಬಂದು ಕಾಣಿಸಿಕೊಳ್ಳುವ ನಿಮ್ಮ ಔದಾರ್ಯಕ್ಕೆ ಧನ್ಯವಾದ
ನಿಮಗೆ ಎಲ್ಲರಿಗಿಂತ ನನ್ನ ಮೇಲೇ ಹೆಚ್ಚು ಪ್ರೀತಿ ಎಂಬುದು ನಿರ್ವಿವಾದ

ಮನೆಯ ಹಳೆಯ ಫೋಟೋ ಆಲ್ಬಮ್ಗಳಲ್ಲಿ
ಸೆರೆಯಾಗಿರುವ ನಿಮ್ಮ ಛಾಯಾಚಿತ್ರಗಳಂತೆ
ನನ್ನ ಮನಸ್ಸು ಹೃದಯದಲ್ಲಿ ನಿಮ್ಮ ನೆನಪುಗಳ ಛಾಯೆ ಶಾಶ್ವತವಾಗಿ ಸೆರೆಯಾಗಿವೆ ಬೆಚ್ಚಗೆ ಅಡಗಿ ಕುಳಿತಿವೆ

ಈ ಎಲ್ಲ ನೆನಪುಗಳಿಂದಲೇ ನೀವು ನಮ್ಮ ಮಧ್ಯೆ ಇನ್ನೂ ಜೀವಂತ
ನನ್ನದು ಒಂದೇ ಪ್ರಾರ್ಥನೆ, ನಿಮ್ಮ ಆತ್ಮಕ್ಕೆ ಚಿರಶಾಂತಿ ನೀಡಲಿ ಆ ಭಗವಂತ

ನೀವು ಕಣ್ಮರೆಯಾದ ಮೇಲೂ ಮುಂದುವರೆದಿದೆ ನಮ್ಮಿಬ್ಬರ ಪಯಣ  ನೆನಪಿನ ದೋಣಿಯಲ್ಲಿ
ಎಷ್ಟು ದೂರ ಸಾಗಿದರೂ ಮುಗಿಯದ ಸಾಗರದಾಳದ ನನ್ನ ಮನಸಿನಲ್ಲಿ

ದೊಡ್ಡಮ್ಮನ ನೆನಪು

ಬರೆದದ್ದು - 26/04/2016
ದೊಡ್ಡಮ್ಮ, ಕಾಡುತಿದೆ ನಿಮ್ಮ ನೆನಪು ಸದಾ
ಜಿನುಗುತಿದೆ ಕಣ್ಣಲ್ಲಿ ಕಂಬನಿ
ನಿಮ್ಮ ಆಶೀರ್ವಾದ ಸದಾ ಇರಲಿ
ದುಃಖ ಕಷ್ಟಗಳ ದೂರ ತಳ್ಳಲಿ

ಕಣ್ಣ ಮುಂದೆ ಮೂಡುವುದು ನಿಮ್ಮ
ಚಿತ್ರ ಹಲವು ಬಾರಿ
ಮಾತನಾಡುತ್ತಿರುವಂತೆ ಭಾಸವಾಗುವುದು
ನನ್ನ ಬೆನ್ನು ಸವರಿ

ಸುಕ್ಕುಗಟ್ಟಿದ ನಿಮ್ಮ ಕೈ ಚರ್ಮ, ಕನ್ನಡಕದ
ಹಿಂದಿನ ನಿಮ್ಮ ಕಣ್ಣ ನಗು
ಎಲ್ಲ ಕಣ್ಣ ಮುಂದೆ ಬಂದಂತಾಗುವುದು
ಕೊನೆಗೆ ನಿಟ್ಟುಸಿರು ಮಾತ್ರ ಎದೆಯಿಂದ ಹೊರ ಹೋಗುವುದು

ನಿಮ್ಮ ಸ್ಥಾನ ಯಾರೂ ತುಂಬಲಾರರು
ಪುಣ್ಯವಂತರು ನಾವು ನಿಮ್ಮ ಒಡನಾಟ ಸಿಕ್ಕಿದ್ದು
ನೋಡ ನೋಡುತ್ತಿದ್ದಂತೆ ಮಾಯವಾದಿರಿ
ಅಷ್ಟೇ ಏನೋ ನಾವು ಪಡೆದು ಬಂದದ್ದು

ನೋಡುತ್ತಿರುವಿರಾ ನಮ್ಮನ್ನೆಲ್ಲ ಎಲ್ಲಿಂದಲೋ?
ನಾವು ನಕ್ಕರೆ ನೀವೂ ನಗುವಿರೇನೋ
ನಮ್ಮ ಕಂಬನಿ ನಿಮಗೆ ನೋವು ತರದಿರಲಿ
ನಿಮ್ಮ ಆತ್ಮಕ್ಕೆ ಚಿರಶಾಂತಿ ಇರಲಿ

ಎಷ್ಟು ಬರೆದರೂ ತೃಪ್ತಿ ಇಲ್ಲ ನಿಮ್ಮ ಬಗ್ಗೆ
ನತದೃಷ್ಟೆ ನಾನು ಉಳಿಸಿಕೊಳ್ಳಲಾಗಲಿಲ್ಲ ನಿಮ್ಮನ್ನು ಕೊನೆಗೆ
ನಿಮ್ಮ ನೆನಪುಗಳು ಮಾತ್ರ ಇನ್ನು ಮುಂದೆ ಸದಾ ನನ್ನ ಜೊತೆಗೆ

ಅಲೆಮಾರಿ

ಹುಟ್ಟೂರಿನಲ್ಲೇ ಹುಟ್ಟಿದಾಗಿಂದ ಸಾಯುವತನಕ ಬೀಡು ಬಿಟ್ಟಿರುವ ಯೋಗ ಕೆಲವರದು
ನೆಲ ಜಲ ಸಂಸ್ಕೃತಿ ಭಾಷೆ ಬವಣೆಯೊಂದಿಗೇ ಬದುಕು ಕಟ್ಟಿಕೊಂಡವರು ಇವರು
ಇನ್ನು ಕೆಲವರು ಅಲೆಮಾರಿಗಳು
ಹುಟ್ಟೂರೊಂದು ಬೆಳೆದೂರೊಂದು ವ್ಯಾಪಾರಕ್ಕೊಂದು ವೃದ್ಧಾಪ್ಯಕ್ಕೊಂದು
ಇಲ್ಲಿಯೂ ಸಲ್ಲದವರು ಅಲ್ಲಿಯೂ ಸಲ್ಲದವರು
ಕೊನೆಗೆ ಎಲ್ಲಿಯೂ ಸಲ್ಲದವರು
ಇವರಿಗೆ ನೆಲ ಜಲದ ಹಂಗಿಲ್ಲ
ಆದರೆ, ಅಲೆದೂ ಅಲೆದೂ
ವರ್ಷಗಳೇ ಕಳೆದು
ಯಾವುದೋ ಗಮ್ಯ ತಲುಪಿದಾಗ
ಹುಟ್ಟೂರಿನ ಮೋಹ ಕಾಡುವುದಾಗ
ಇವರು ಅಲೆಮಾರಿಗಳು
ಅಲ್ಲಿಗೂ ಹೋಗಲಾರರು
ಇಲ್ಲೂ ಇರಲಾರರು
ಬೇರು ಗಟ್ಟಿ ಇಲ್ಲ
ಹಾರಲು ರೆಕ್ಕೆಯಿಲ್ಲ
ಅಲೆಯುವುದೊಂದೇ ತಿಳಿದಿರುವುದು
ಎಲ್ಲ ಸುಸ್ಥಿತಿಗೆ ಬರುವಷ್ಟರಲ್ಲಿ ಪುನಃ ಗುಳೆ ಹೊರಡುವ ಸಮಯ
ಪಾತ್ರೆ ಪಗಡೆಗಳೊಂದಿಗೆ ನೆನಪುಗಳ ಮೂಟೆಕಟ್ಟಿ
ಹೊರಟಾಯಿತು ಮುಂದಿನ ಊರಿಗೆ

ದಸರಾ ರಜೆಯ ಗಮ್ಮತ್ತು

ವರ್ಷದಲ್ಲಿ ೨ ಮುಖ್ಯ ರಜೆಗಾಗಿ ಮಕ್ಕಳು ಕಾತರದಿಂದ ಕಾಯುತ್ತಾರೆ. ಒಂದು ಬೇಸಿಗೆಯ ರಜೆ ಮತ್ತೊಂದು ದಸರಾ ರಜೆ. ಜೂನ್ ತಿಂಗಳಿನಲ್ಲಿ ಶಾಲೆ ಶುರುವಾದ ನಂತರ ಓದು, ಹೋಂವರ್ಕ್, ಹವ್ಯಾಸಿ ತರಗತಿಗಳಲ್ಲಿ ನಿರತರಾಗುವ ಮಕ್ಕಳಿಗೆ ಮಧ್ಯಂತರ ಪರೀಕ್ಷೆ ನಂತರ ಸಿಗುವ ದಸರಾ ರಜೆ ಒಂದು ರೀತಿಯ ರಿಲೀಫ್ ಕೊಡುತ್ತದೆ ಎಂದರೆ ತಪ್ಪಲ್ಲ.
ಪ್ರತಿ ವರ್ಷ ನಾವು ದಸರಾ ರಜೆಯಲ್ಲಿ ನವರಾತ್ರಿ ಆಚರಣೆಗೆ ನಮ್ಮೂರಿಗೆ ೪-೫ ದಿನಗಳಿಗೆ ಹೋಗುವುದಿದೆ. ಆದರೆ ಈ ಸಾರಿ ಪತಿರಾಯರು ೨-೩ ಹೆಚ್ಚುವರಿ ರಜೆ ಹಾಕಿದ್ದರು. ಅದರ ಉದ್ದೇಶ ನವರಾತ್ರಿ ಆಚರಣೆಗೆ ಊರಿಗೆ ಹೋಗುವ ಮುನ್ನ ಬೇರೆ ಎಲ್ಲಾದರೂ ಪ್ರವಾಸ ಹೋಗೋಣ ಎಂಬುದಾಗಿತ್ತು. ಮಕ್ಕಳಿಗಂತೂ ೧೦ ದಿನಗಳ ರಜೆ ಇದ್ದೇ ಇತ್ತು. ರಜೆಯ ಹೋಂವರ್ಕ್ ಕೂಡ ಊರಿಗೆ ಹೋಗುವ ಖುಷಿಯಲ್ಲಿ ಎರಡೇ ದಿನಗಳಲ್ಲಿ ಮುಗಿಸಿದರು. ಎಲ್ಲಿಗೆ ಹೋಗುವುದೆಂದು ಸಮಾಲೋಚಿಸಿ ಕೊನೆಗೆ ನಾವು ಶಿವಮೊಗ್ಗ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಸುತ್ತಮುತ್ತ ಇರುವ ಪ್ರವಾಸಿ ತಾಣಗಳಿಗೆ ಹೋಗೋಣವೆಂದು ತೀರ್ಮಾನಿಸಿದೆವು. ನಮ್ಮ ಪ್ರವಾಸದ ಕಿರು ನೋಟ ಇಲ್ಲಿದೆ.
ಪ್ರವಾಸ ಶುರು ಆಗಿದ್ದು ಅಕ್ಟೋಬರ್ ೨ ೨೦೧೯ ರಂದು. ಅಂದು ಬೆಳಿಗ್ಗೆಯೇ ಕಾರಿನಲ್ಲಿ  ಬೆಂಗಳೂರಿಂದ ಹೊರಟು ತುಮಕೂರಿನ ಕ್ಯಾತ್ಸಂದ್ರದ ಪ್ರಸಿದ್ಧ ತಟ್ಟೆ ಇಡ್ಲಿ ಹೋಟೆಲ್ ಒಂದರಲ್ಲಿ ಬೆಳಗ್ಗಿನ ಉಪಹಾರ ಮುಗಿಸಿ  ಮಧ್ಯಾಹ್ನದ ವೇಳೆಗೆ ಶಿವಮೊಗ್ಗ ಜಿಲ್ಲೆಗೆ ಹೋಗಿ ಅಲ್ಲಿಯೇ ಇರುವ ನನ್ನ ದೊಡ್ಡಪ್ಪನ ಮಗಳ ಮನೆಯಲ್ಲಿ ತಂಗಿದೆವು. ಅಂದು ಸಂಜೆಯೇ ನಮ್ಮ ತಿರುಗಾಟ ಪ್ರಾರಂಭವಾಯಿತು. ಮೊದಲು ನಾವು ಹೋದದ್ದು ಹುಲಿ - ಸಿಂಹ ಧಾಮಕ್ಕೆ.
ತ್ಯಾವರೆಕೊಪ್ಪ ಹುಲಿ - ಸಿಂಹ ಧಾಮ

ತ್ಯಾವರೆಕೊಪ್ಪ ಹುಲಿ - ಸಿಂಹ ಧಾಮ ಶಿವಮೊಗ್ಗದಿಂದ ಸಾಗರಕ್ಕೆ ಹೋಗುವ ದಾರಿಯಲ್ಲಿ ಶಿವಮೊಗ್ಗದಿಂದ ಸುಮಾರು ೧೦ ಕಿ.ಮೀ ದೂರದಲ್ಲಿದೆ. ಇಲ್ಲಿ ಹುಲಿ, ಸಿಂಹ ಹಾಗೂ ಸಾಂಬಾರ್ ಜಿಂಕೆಗಳನ್ನು ಅರಣ್ಯದಲ್ಲೇ ನೋಡಲು ವಿಶೇಷ ವಾಹನದಲ್ಲಿ ಸಫಾರಿ ಕರೆದುಕೊಂಡು ಹೋಗಲಾಗುತ್ತದೆ. ಸಫಾರಿ ಅಲ್ಲದೆ ಪ್ರತ್ಯೇಕ ಪ್ರಾಣಿ ಸಂಗ್ರಹಾಲಯ ಕೂಡ ಇದ್ದು ಅಲ್ಲಿ ಕರಡಿ, ಜಿಂಕೆ, ಚಿರತೆ, ತೋಳ ಇನ್ನೂ ಹಲವಾರು ಪ್ರಾಣಿಗಳು ಹಾಗೂ ಆಸ್ಟ್ರಿಚ್, ಎಮು, ನವಿಲು, ಬಣ್ಣದ ಗಿಳಿಗಳು ಹೀಗೆ ಇನ್ನೂ ಅನೇಕ ರೀತಿಯ ಪಕ್ಷಿಗಳನ್ನು ಕಾಣಬಹುದು. ಸುಮಾರು ೨೦-೨೫ ವಿವಿಧ ಜಾತಿಯ ಪ್ರಾಣಿ ಪಕ್ಷಿಗಳನ್ನು ಕಂಡೆವು. ಇಲ್ಲಿ ಮಕ್ಕಳಿಗೆ ಆಟ ಆಡಲು ಪ್ರತ್ಯೇಕ ಪ್ಲೇ ಪಾರ್ಕ್ ಕೂಡ ಇದ್ದು, ಇಡೀ ಕಾಡಿನ ವೀಕ್ಷಣೆಗಾಗಿ ಒಂದು ವೀಕ್ಷಣಾ ಗೋಪುರ ಕೂಡ ಇದೆ. ಒಟ್ಟಿನಲ್ಲಿ ನಾವು ಅಲ್ಲಿದ್ದ ೨-೩ ಗಂಟೆಗಳೂ ನಮ್ಮ ಮಕ್ಕಳು ಬಹಳ ಖುಷಿ ಪಟ್ಟರು. ವಾಪಾಸು ಹೊರಡಲು ತಯಾರಿರಲಿಲ್ಲ.

ಮರುದಿನ ಅಕ್ಟೋಬರ್ ೩, ಮುಂಜಾನೆ ಬೇಗ ಎದ್ದು ತಯಾರಾಗಿ ಉಪಹಾರ ಮುಗಿಸಿ  ನಾವು ಹೊರಟಿದ್ದು ಸಕ್ರೇಬೈಲಿಗೆ.
ಸಕ್ರೇಬೈಲು ಆನೆ ಬಿಡಾರ

ಇದೊಂದು ಆನೆ ತರಬೇತಿ ಶಿಬಿರ. ಇದು  ಗಾಜನೂರು ಅಣೆಕಟ್ಟೆಯ ಸಮೀಪದಲ್ಲಿದೆ. ಇಲ್ಲಿ ಆನೆಗಳು ಪ್ರಶಾಂತವಾಗಿ ಹರಿಯುವ ತುಂಗಾನದಿಯಲ್ಲಿ ಆನಂದದಿಂದ ಜಲಕ್ರೀಡೆಯಾಡುತ್ತವೆ. ಮಾವುತರು ತಮ್ಮ ಮೈ ಉಜ್ಜಲು ಅನುವಾಗುವಂತೆ ನೀರಿನಲ್ಲಿ ಮಲಗುತ್ತವೆ. ಆನೆಗಳಿಗೆ ಮಾವುತರು ಸ್ನಾನ ಮಾಡುವುದನ್ನು ನಾವು ನೋಡಿದ್ದಲ್ಲದೆ ನಾವು ಕೂಡ ಅವರು ಕೊಡುವ ಬ್ರಶ್ಶಿನಿಂದ ಆನೆಯ ಮೈ ಉಜ್ಜಿ ಸಂತೋಷಪಟ್ಟೆವು. ಇದಾದ ನಂತರ ಆನೆ ಸವಾರಿ ಮಾಡಿದೆವು. ಅಲ್ಲಿನ ಪ್ರಕೃತಿ ಸೌಂದರ್ಯ ಮನಸ್ಸಿಗೆ ಮುದನೀಡಿತು. ಮಕ್ಕಳಂತೂ ಬಹಳ ಆನಂದಪಟ್ಟರು. ೩ ಗಂಟೆಗಳು ಅಲ್ಲೇ ಕಾಲ ಕಳೆದೆವು. ಹೊರಡುವ ಮುನ್ನ ಅಲ್ಲಿದ್ದ ೧೦-೧೨ ಆನೆಗಳೊಂದಿಗೆ ಫೋಟೋ ತೆಗೆಸಿಕೊಂಡೆವು. ಮಕ್ಕಳೊಂದಿಗೆ ಒಮ್ಮೆ ಭೇಟಿಕೊಡಲೇಬೇಕಾದ ಸ್ಥಳ.
ಮಂಡಗದ್ದೆ ಪಕ್ಷಿಧಾಮ

ಸಕ್ರೇಬೈಲಿನ ನಂತರ ನಾವು ಹೊರಟಿದ್ದು ಅಲ್ಲೇ ಸಮೀಪದ ಮಂಡಗದ್ದೆ ಪಕ್ಷಿಧಾಮಕ್ಕೆ. ಇಲ್ಲಿ ಮಕ್ಕಳಿಗೆ ಸ್ವಲ್ಪ ನಿರಾಸೆಯಾಯಿತು. ಕೇವಲ ಒಂದೇ ಜಾತಿಯ ಕೆಲವೇ ಪಕ್ಷಿಗಳು ನೋಡಲು ಕಾಣಸಿಕ್ಕವು. ತುಪ್ಪಳಹಕ್ಕಿ ಎಂಬ ಈ ಪಕ್ಷಿಯು ನೋಡಲು ಥೇಟ್ ಬೆಳ್ಳಕ್ಕಿಯಂತೆ ಇತ್ತು. ನದಿಯ ಮಧ್ಯೆ ಒಂದು ಸಣ್ಣ ನಡುಗಡ್ಡೆ ಇತ್ತು ಅದರ ಮೇಲಿದ್ದ ಕೆಲವು ಮರಗಳ ಮೇಲೆ ಇವುಗಳು ಕಂಡವು. ನಾವು ದಡದಲ್ಲೇ ನಿಂತು ಕೆಲವು ಫೋಟೋ ಕ್ಲಿಕ್ಕಿಸಿಕೊಂಡು ಮುಂದೆ ಸಾಗಿದ್ದು ಗಾಜನೂರು ಅಣೆಕಟ್ಟಿನ ಕಡೆಗೆ.
ಗಾಜನೂರು ಅಣೆಕಟ್ಟು

ಗಾಜನೂರು ಶಿವಮೊಗ್ಗದಿಂದ ಸುಮಾರು 12 ಕಿ.ಮೀ ದೂರ ಇರುವ ಒಂದು ಸಣ್ಣ ಹಳ್ಳಿ. ಇಲ್ಲಿ ಹರಿಯುವ ತುಂಗಾ ನದಿಗೆ ಅಡ್ಡಲಾಗಿ ಅಣೆಕಟ್ಟನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸಲಾಗಿದೆ. ಡ್ಯಾಮ್‌ನ ಕೆಳಗಡೆಯ ಒಂದು ಕಚ್ಚಾ ರಸ್ತೆಯಲ್ಲಿ ಹತ್ತು ನಿಮಿಷ ನಡೆದು ಹೋದರೆ ಅಣೆಕಟ್ಟಿನ ನೀರು ನದಿಯಂತೆ ಹರಿದು ಹೋಗುವ ಜಾಗವಿದೆ. ಅಲ್ಲಿ ನೀರಿನಲ್ಲಿ ಸ್ವಲ್ಪ ಹೊತ್ತು ಆಟ ಆಡಿದೆವು. ಅಂದು ಅಣೆಕಟ್ಟಿನ ಕೇವಲ ಎರಡೇ ಗೇಟನ್ನು ತೆರೆದಿದ್ದರು. ಅಲ್ಲಿನ ವಾತಾವರಣ ಬಹಳ ಶಾಂತವಾಗಿತ್ತು.
ಅಲ್ಲಿಂದ ಸೀದಾ ಮನೆಗೆ ವಾಪಾಸು ಬಂದು ಊಟ, ವಿಶ್ರಾಂತಿ ಮುಗಿಸಿ ಪುನಃ ನಾವು ಹೊರಟಿದ್ದು ಕೂಡಲಿಗೆ.
ಕೂಡಲಿ - ತುಂಗಭದ್ರಾ ಸಂಗಮ ಕ್ಷೇತ್ರ

ಕೂಡಲಿ, ತುಂಗಾ ಹಾಗೂ ಭದ್ರಾ ನದಿಗಳು ಸಂಗಮವಾಗುವ ಪಾವನ ಕ್ಷೇತ್ರ. ಶಿವಮೊಗ್ಗದಿಂದ ಚನ್ನಗಿರಿಗೆ ಹೋಗುವ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಹೆದ್ದಾರಿ ೧೩ರಲ್ಲಿ ಹೊಳೆಹೊನ್ನೂರಿಂದ ಸ್ವಲ್ಪ ಹಿಂದೆ ಎಡಕ್ಕೆ ತಿರುಗಿ ಎರಡು ಕಿ.ಮೀ. ಸಾಗಿದರೆ ಈ ಸ್ಥಳ ಸಿಗುತ್ತದೆ. ಇಲ್ಲಿ ತುಂಗಾ ಹಾಗೂ ಭದ್ರಾ ನದಿಗಳ ಸಂಗಮವನ್ನು ಸ್ಪಷ್ಟವಾಗಿ ಗುರುತಿಸಬಹುದಾಗಿದೆ. ತುಂಗೆಯು ತುಸು ಹಸಿರಾಗಿಯೂ ಭದ್ರೆಯು ತುಸು ಕೆಂಪಾಗಿಯೂ ಗೋಚರಿಸುವರು. ನಾವು ನದಿಯ ದಡದ ಮೆಟ್ಟಿಲುಗಳ ಮೇಲೆ ಬಹಳ ಹೊತ್ತು ಕುಳಿತು ಅಲ್ಲಿಯ ಪ್ರಕೃತಿ ಸೌಂದರ್ಯ ಆಸ್ವಾದಿಸಿದೆವು. ಅಲ್ಲದೆ ದಡದ ಮೇಲೆ ರಾಮೇಶ್ವರ ದೇವಸ್ಥಾನ ಹಾಗೂ ಶಾರದಾ ಪೀಠವಿದ್ದು ಒಮ್ಮೆ ಭೇಟಿ ಮಾಡಲೇಬೇಕಾದ ಸ್ಥಳ ಎನ್ನಬಹುದು. ಕೂಡಲಿಗೆ ಹೋಗುವ ದಾರಿಯಂತೂ ಬಲು ಸುಂದರ. ಅಕ್ಕಪಕ್ಕಗಳಲ್ಲಿ ಕೇವಲ ಹಸಿರು ಬತ್ತದ ಗದ್ದೆಗಳು, ಅಡಿಕೆ ತೆಂಗು ತೋಟಗಳನ್ನೇ ಕಾಣಬಹುದು.
ಕೂಡಲಿಯಿಂದ ಶಿವಮೊಗ್ಗೆಗೆ ವಾಪಾಸಾದ ನಮನ್ನು ಅಕ್ಕ ಚಾಟ್ಸ್ ತಿನ್ನಲು ಪೇಟೆಗೆ ಕರೆದುಕೊಂಡು ಹೋದಳು. ಸ್ಥಳೀಯ ವ್ಯಂಜನಗಳನ್ನು ಸವಿದು ಮನೆಗೆ ಹಿಂದಿರುಗಿದೆವು.
ಮರುದಿನ ಅಕ್ಟೋಬರ್ ೪ರಂದು ಬೆಳಗ್ಗಿನ ಉಪಹಾರ ಮುಗಿಸಿ ಅಕ್ಕನ ಮನೆಯಿಂದ ಬೀಳ್ಕೊಂಡ ನಾವುಗಳು ಜೋಗದ ಕಡೆಗೆ ಹೊರಟೆವು. ಆದರೆ ಜೋಗಕ್ಕೆ ಹೋಗುವ ದಾರಿಯಲ್ಲಿ ಎರಡು ಸುಂದರ ದೇವಸ್ಥಾನಗಳಿಗೆ ಭೇಟಿ ಕೊಟ್ಟೆವು.
ಇಕ್ಕೇರಿ ಅಘೋರೇಶ್ವರ ದೇವಸ್ಥಾನ

ಇಕ್ಕೇರಿ ಶಿವಮೊಗ್ಗ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಸಾಗರ ತಾಲ್ಲೂಕಿನಲ್ಲಿದೆ. ಇದು ಸಾಗರ ಪಟ್ಟಣದಿಂದ ಆರು ಕಿಲೋಮೀಟರ್ ದೂರದಲ್ಲಿದೆ. ಇಲ್ಲಿನ ಅಘೋರೇಶ್ವರ ದೇವಸ್ಥಾನ ಬಹಳ ಪ್ರಸಿದ್ಧವಾಗಿದೆ.  ದೇವಸ್ಥಾನವು ಹೊಯ್ಸಳ-ಕದಂಬ ಶೈಲಿಯಲ್ಲಿದ್ದು ಕೆಳದಿ ಅರಸರ ಆಳ್ವಿಕೆಯ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಇದನ್ನು ಕಟ್ಟಲಾಗಿದೆ. ಈ ದೇವಾಲಯದಲ್ಲಿ ೩೨ ಕೈಗಳ ಅಘೋರೇಶ್ವರನ ಉತ್ಸವ ಮೂರ್ತಿಯಿದೆ ಹಾಗೂ ಗರ್ಭಗೃಹದಲ್ಲಿ ಕಲ್ಲಿನ ಶಿವಲಿಂಗವಿದೆ.  ದೇವಸ್ಥಾನದ ಎದುರು ಕಲ್ಲಿನ ಬೃಹತ್ ಬಸವನ ವಿಗ್ರಹ ಬಹಳ ಸುಂದರವಾಗಿದೆ. ಹೊರ ಆವರಣವು ಹಚ್ಚ ಹಸುರಿನ ಹುಲ್ಲು ಹಾಸಿನಿಂದ ಕಂಗೊಳಿಸುತ್ತದೆ. ಇಲ್ಲಿನ ಶಿಲ್ಪಕಲಾ ವೈಭವ ಕಂಡು ನಾವೆಲ್ಲಾ ಮೂಕವಿಸ್ಮಿತರಾದೆವು.
ಕೆಳದಿ ರಾಮೇಶ್ವರ ದೇವಾಲಯ

ಕೆಳದಿಯು ಸಾಗರ ತಾಲೂಕಿನಿಂದ ೮ ಕಿ.ಮೀ. ದೂರದಲ್ಲಿರುವ ಗ್ರಾಮ. ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯ ಹೋರಾಟಗಾರ್ತಿ ಕೆಳದಿ ಚೆನ್ನಮ್ಮನ ಬಗ್ಗೆ ಯಾರಿಗೆ ತಿಳಿದಿಲ್ಲ? ಕೆಳದಿ ಪ್ರವೇಶಿಸುತ್ತಿದ್ದಂತೆ ಚೆನ್ನಮ್ಮ ಕುದುರೆಯ ಮೇಲೆ ಕುಳಿತಿರುವ ಕಂಚಿನ ವಿಗ್ರಹವೊಂದು ದಾರಿಯಲ್ಲಿ ಕಂಡು ಆಕೆಯ ಊರಿನಲ್ಲಿದ್ದೇವೆ ಎಂದು ರೋಮಾಂಚನವಾಯಿತು. ಇಲ್ಲಿರುವ ರಾಮೇಶ್ವರ ದೇವಸ್ಥಾನ ಪ್ರಸಿದ್ಧವಾಗಿದೆ.  ಮೊದಲಿಗೆ ಕಾಣುವುದು ಹೊರ ಆವರಣ. ದೊಡ್ಡ ಕಂಬಗಳು, ಮುಚ್ಚಿಗೆಯ ಛಾವಣಿಯಿದ್ದು ಹಳೇಕಾಲದ ಕೇರಳ ಶೈಲಿಯ ದೊಡ್ಡ ಮನೆಯಂತೆ ಕಾಣುತ್ತದೆ. ಒಳಗೆ ಪ್ರವೇಶಿಸಿದರೆ ಮುಖ್ಯವಾಗಿ ಮಧ್ಯದಲ್ಲಿ ರಾಮೇಶ್ವರ ದೇವಸ್ಥಾನ ಅದರ ಎಡಭಾಗದಲ್ಲಿ ಪಾರ್ವತಿ, ಬಲಭಾಗದಲ್ಲಿ ವೀರಭದ್ರನ ಗುಡಿಗಳಿವೆ. ಇವುಗಳೆಲ್ಲಾ ಹೊಯ್ಸಳ-ದ್ರಾವಿಡ ಶೈಲಿಯಲ್ಲಿ ಬಹಳ ಅಂದವಾಗಿವೆ.
ಭೋಜನದ ನಂತರ ನಮ್ಮ ಮುಂದಿನ ಪಯಣ ಸಾಗಿದ್ದು ಜೋಗದ ಗುಂಡಿಗೆ.
ಜೋಗ ಜಲಪಾತ

ಜೋಗ ಜಲಪಾತದ ಬಗ್ಗೆ ತಿಳಿಯದವರು ಯಾರು. ವಿಶ್ವ ವಿಖ್ಯಾತ ನಮ್ಮ ಕರ್ನಾಟಕದ ಜೋಗ ಜಲಪಾತ. 'ಸಾಯೋದ್ರೊಳಗೆ ಒಮ್ಮೆ ನೋಡು ಜೋಗಾದ್ ಗುಂಡಿ' ಎಂಬ ಡಾ|ರಾಜಕುಮರ್ ಅವರ ಹಾಡು ಅಲ್ಲಿಗೆ ಹೋದಾಗ ನೆನಪಾಗದೇ ಇರದು. ಅಂದು ಜಲಪಾತದಲ್ಲಿ ನೀರು ಕಡಿಮೆ ಇದ್ದರೂ ಕೂಡ ಜೋಗದ ಸೌಂದರ್ಯವನ್ನು ನೋಡುತ್ತಲೇ ನಮ್ಮ ಪ್ರಯಾಣದ ಆಯಾಸವೆಲ್ಲಾ ಮಾಯವಾಯಿತು. ರಾಜ ರಾಣಿ ರೋರರ್ ರಾಕೆಟ್ ಕಂಡು ಮಕ್ಕಳ ಉತ್ಸಾಹ ಇಮ್ಮಡಿಯಾಯಿತು. ಎಷ್ಟೋ ಹೊತ್ತು ಜಲಪಾತದ ಸೊಬಗನ್ನು ಕಣ್ತುಂಬಿಕೊಳ್ಳುವುದರಲ್ಲೇ ಕಳೆದೆವು. ನಂತರ ಅಲ್ಲಿ ಜಲಪಾತದ ಬುಡವರೆಗೂ ಹೋಗಲು ನೂರಾರು ಮೆಟ್ಟಿಲುಗಳಿರುವುದನ್ನು ಕಂಡೆವು. ಕೆಲವು ಪ್ರವಾಸಿಗರ ಜೊತೆಯಲ್ಲಿ ನನ್ನ ಗಂಡ ಹಾಗೂ ದೊಡ್ಡ ಮಗಳು ಅಲ್ಲಿಗೆ ಹೋಗಿಬಂದರು. ಅದಲ್ಲದೆ ೧-೨ ವೀಕ್ಷಣಾ ಗೋಪುರಗಳು ಇದ್ದು ಅಲ್ಲಿಗೆ ಎಲ್ಲಾರೂ ಒಟ್ಟಿಗೆ ಹೋದೆವು. ಅವುಗಳಲ್ಲಿ ೧ ವೀಕ್ಷಣಾ ಗೋಪುರಕ್ಕೆ ಹೋಗಲು ಸುಂದರವಾದ ತೂಗುಸೇತುವೆ ಇದ್ದು ಅದರ ಮೇಲೆ ನಡೆಯಲು ಬಹಳ ಮಜವಾಗಿತ್ತು. ಜೋಗದ ಸೌಂದರ್ಯ ನೋಡುತ್ತಾ ಸಮಯ ಕಳೆದದ್ದೇ ತಿಳಿಯಲಿಲ್ಲ.
ಜೋಗದ ನಂತರ ನಾವು ಹೊರಟಿದ್ದು ನಮ್ಮ ಕೊನೆಯ ಗಮ್ಯಸ್ಥಾನಕ್ಕೆ. ಅದೇ ನನ್ನ ಗಂಡನ ಅಜ್ಜನ ಮನೆಗೆ. ಮಲೆನಾಡಿನ ಆ ಪುಟ್ಟ ಹಳ್ಳಿಯಲ್ಲಿ ನಮ್ಮ ನವರಾತ್ರಿ ಆಚರಣೆ ಬಹಳ ವಿಜೃಂಭಣೆಯಿಂದ ನಡೆಯಿತು.
ಈ ಸಾರಿಯ ದಸರಾ ರಜೆ ನಮ್ಮ ಪಾಲಿಗೆ ಅವಿಸ್ಮರಣೀಯವಾಯಿತು ಎಂದರೆ ಉತ್ಪ್ರೇಕ್ಷೆಯಲ್ಲ. ಕೋಶ ಓದಿ ನೋಡು ದೇಶ ಸುತ್ತಿ ನೋಡು ಎಂಬ ಮಾತು ಎಷ್ಟು ನಿಜ. ಒಂದು ಉತ್ತಮ ಪುಸ್ತಕ ಓದಿದಾಗ ಸಿಗುವ ಜ್ಞಾನ ಹೇಗೆ ಅಮೂಲ್ಯವೋ ಹಾಗೆ ಬೇರೆ ಬೇರೆ ಊರುಗಳನ್ನು ಸುತ್ತಿ, ಅಲ್ಲಿಯ ಕಲೆ, ಸಂಸ್ಕೃತಿ, ಆಚಾರ, ವಿಚಾರ, ಆಹಾರ ಮುಂತಾದವುಗಳ ಬಗ್ಗೆ ಪಡೆಯುವ ಜ್ಞಾನವೂ ಅಮೂಲ್ಯ. ಅದರಲ್ಲೂ ಮಕ್ಕಳೊಡನೆ ವರ್ಷಕ್ಕೆ ಒಮ್ಮೆಯಾದರೂ ಈ ರೀತಿ ಪ್ರವಾಸ ಹೋಗಲೇಬೇಕು. ಈ ವರ್ಷದ ದಸರಾ ರಜೆಯು ಪ್ರತಿ ವರ್ಷದಂತೆ ನವರಾತ್ರಿ ಹಬ್ಬದ ಆಚರಣೆಗೆ ಮಾತ್ರ ಸೀಮಿತವಾಗದೆ, ಪ್ರವಾಸದ ರೂಪ ಪಡೆದಿದ್ದು ನಿಜಕ್ಕೂ ವಿಶೇಷ ಮತ್ತು ಆ ನೆನಪುಗಳು ನಮ್ಮ ಮನದಲ್ಲಿ ಶಾಶ್ವತವಾಗಿ ಅಚ್ಚೊತ್ತಿವೆ.

ಮಲೆನಾಡ ಶರನ್ನವರಾತ್ರಿ

ಹಿಂದೂಗಳಿಗೆ ನವರಾತ್ರಿ ಒಂದು ವಿಶಿಷ್ಟ ಹಬ್ಬ. ಶಕ್ತಿಯ ಆರಾಧನೆ ಈ ಹಬ್ಬದ ವೈಶಿಷ್ಟ್ಯ. ೯ ರಾತ್ರಿಗಳು ದೇವಿ ಆರಾಧನೆ ಹಾಗೂ ಹತ್ತನೆಯ ದಿನ ವಿಜಯದಶಮಿಯ ಆಚರಣೆ ಮಾಡಲಾಗುವುದು. ಕರ್ನಾಟಕದ ಉದ್ದಗಲಕ್ಕೂ ನವರಾತ್ರಿಯನ್ನು ಸಂಭ್ರಮದಿಂದ ಆಚರಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಶರದ್ ಋತುವಿನಲ್ಲಿ ಆಚರಿಸುವ ನವರಾತ್ರಿ ಬಹಳ ವಿಶೇಷ. ಇದನ್ನು ಶರನ್ನವರಾತ್ರಿ ಎಂದೂ ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ (ಇದಲ್ಲದೆ ಚೈತ್ರ, ಮಾಘ, ಆಷಾಢ ನವರಾತ್ರಿಗಳನ್ನೂ ಕೆಲವು ಕಡೆ ಆಚರಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ). ಶೃಂಗೇರಿ, ಹೊರನಾಡು ಮುಂತಾದ ತೀರ್ಥ ಕ್ಷೇತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಶರನ್ನವರಾತ್ರಿ ಆಚರಣೆ ಬಹಳ ವಿಜೃಂಭಣೆಯಿಂದ ನಡೆಯುತ್ತದೆ.
ನಮ್ಮ ಮನೆಯಲ್ಲಿ ಕೂಡ ನವರಾತ್ರಿ ಆಚರಣೆಯ ಪದ್ಧತಿಯಿದ್ದು ಅದಕ್ಕಾಗಿ ಪ್ರತಿ ವರ್ಷ ನಾವು ಮಲೆನಾಡಿನ ಒಂದು ಪುಟ್ಟ ಹಳ್ಳಿಗೆ ಹೋಗುತ್ತೇವೆ. ಶಿವಮೊಗ್ಗ ಜಿಲ್ಲೆ ತೀರ್ಥಹಳ್ಳಿ ತಾಲ್ಲೂಕಿಗೆ ಸೇರಿದ ಈ ಹಳ್ಳಿಯಲ್ಲಿ ನನ್ನ ಗಂಡನ ಅಜ್ಜನ ಮನೆ ಇದ್ದು ಅಲ್ಲಿಯೇ ನಮ್ಮ ಶರನ್ನವರಾತ್ರಿ ಆಚರಣೆ. ಮನೆಯ ಸುತ್ತಲೂ ಅಡಿಕೆ , ತೆಂಗು ತೋಟ, ಹತ್ತಿರವೇ ಬತ್ತದ ಗದ್ದೆಗಳು ಹಾಗೂ ಪುಟ್ಟ ಕೆರೆ ಇದ್ದು ೨ ಕಿಮಿ ದೂರದಲ್ಲೇ ಸಣ್ಣ ಜಲಪಾತವಿದೆ. ಎತ್ತ ಕಣ್ಣು ಹಾಯಿಸಿದರೂ ಹಸಿರು, ಮೇಲೆ ಶುಭ್ರ ನೀಲಿ ಆಕಾಶ (ಇದು ಮಳೆ ಇರದಿದ್ದಾಗ. ಮಳೆ ಇದ್ದರಂತೂ ಅಲ್ಲಿನ ಪ್ರಕೃತಿ ಸೌಂದರ್ಯ ನೂರ್ಮಡಿ ಹೆಚ್ಚಾಗುತ್ತದೆ, ಪದಗಳಲ್ಲಿ ವರ್ಣಿಸಲಾಗದು. ಸ್ವರ್ಗವೇ ಧರೆಗಿಳಿದು ಬಂದಂತೆ), ಪ್ರಶಾಂತ ವಾತಾವರಣ ಮನಸ್ಸಿಗೆ ಮುದ ನೀಡುತ್ತದೆ.  ಮನೆಯ ಹೊರಗಿನ ಜಗುಲಿಯಲ್ಲಿ ಕುಳಿತರೆ ತೋಟದ ಅಂದ ಕಣ್ತುಂಬುತ್ತದೆ, ಹಕ್ಕಿಗಳ ಚಿಲಿಪಿಲಿ ಕಿವಿಗೆ ಮಧುರ ಅನುಭೂತಿ ಕೊಡುತ್ತದೆ. ನಗರದ ಕಿರಿಕಿರಿಯಿಂದ ದೂರವಾಗಿ ಆ ನಿಶಬ್ಧ ವಾತಾವರಣದಲ್ಲಿ ಮನಸ್ಸು ಶಾಂತಗೊಳ್ಳುತ್ತದೆ, ಪ್ರಫುಲ್ಲಗೊಳ್ಳುತ್ತದೆ. ಮಕ್ಕಳಿಗೆ ಮನೆಯಲ್ಲಿನ ಕೊಟ್ಟಿಗೆಯ ದನ ಕರುಗಳು, ಮನೆಯ ಸಾಕು ನಾಯಿಯನ್ನು ಭೇಟಿ ಮಾಡುವುದೆಂದರೆ ಖುಷಿ. ಹಬ್ಬದ ಅಷ್ಟೂ ದಿನಗಳು ಮನೆ ನೆಂಟರಿಷ್ಟರಿಂದ ತುಂಬಿ ಕಳೆಗೊಂಡಿರುತ್ತದೆ.

ನಮ್ಮ ಪೂರ್ವೀಕರು ಹಬ್ಬಗಳ ಆಚರಣೆಯ ಪದ್ದತಿಯನ್ನು ಶುರು ಮಾಡಿದ ಉದ್ದೇಶವೂ ಅದೇ ತಾನೇ? ವರ್ಷ ಪೂರ್ತಿ ಕೆಲಸ ಕಾರ್ಯಗಳಲ್ಲಿ, ಸಂಸಾರ ತಾಪತ್ರಯಗಳಲ್ಲಿ ಮುಳುಗಿರುವ ನಾವುಗಳು ವರ್ಷದಲ್ಲಿ ಒಮ್ಮೆಯಾದರೂ ಎಲ್ಲ ಕಷ್ಟಗಳ ಮರೆತು ಹೊಸ ಬಟ್ಟೆಗಳ ತೊಟ್ಟು ರುಚಿಕರ ಅಡಿಗೆ ಮಾಡಿಕೊಂಡು ಎಲ್ಲರ ಜೊತೆ ಬೆರೆತು ಸಂತಸದಿಂದ ಕಾಲ ಕಳೆಯಲಿ ಎಂದು. ಆದ್ದರಿಂದ ಹಬ್ಬ ಎಂದರೇ ಎಲ್ಲರಲ್ಲೂ ಏನೋ ಖುಷಿಯ ಭಾವ. ಅದರಲ್ಲೂ ನಮ್ಮ ಮನೆಯಲ್ಲಿ ನವರಾತ್ರಿ ಹಬ್ಬಕ್ಕೆ ವಿಶೇಷ ಸ್ಥಾನವಿದೆ. ನವರಾತ್ರಿಯ ಪ್ರತಿ ರಾತ್ರಿಯೂ ನಮ್ಮ ಮನೆಯಲ್ಲಿ ದೇವಿಯ ಆರಾಧನೆ ನಡೆಯುತ್ತದೆ, ಮುಖ್ಯವಾಗಿ ಮೂಲ ನಕ್ಷತ್ರದ ದಿನದಿಂದ ಅಂದರೆ ಸರಸ್ವತಿ ಪೂಜೆಯ ದಿನದಿಂದ ಬೆಳಿಗ್ಗೆ ಹಾಗೂ ಸಂಜೆ ಎರಡು ಹೊತ್ತು ದೇವಿಯ ಪಾರಾಯಣ ಮಾಡಲಾಗುತ್ತದೆ. ಅಷ್ಟಮಿಯ ದಿನವೂ ಇದು ಮುಂದುವರೆದು ನವಮಿಯ ದಿನ ಪಾರಾಯಣ ಅಲ್ಲದೆ ಚಂಡಿಕಾ ಹೋಮ, ವಿಜಯದಶಮಿಯಂದು ಪಾರಾಯಣದ ಜೊತೆಗೆ ಸತ್ಯಗಣಪತಿ ವ್ರತ ನಡೆಯುತ್ತದೆ. ಪೂಜಾ ವಿಧಿಗಳು ಬರೀ ಹೆಸರಿಗೆ ಮಾತ್ರ ನಡೆಯದೆ ವಿಧಿವತ್ತಾಗಿ ಸಾಂಘವಾಗಿ ನಡೆಯುತ್ತವೆ. ಹಿರಿಯರು ಮಕ್ಕಳು ಎಲ್ಲರೂ ಪೂಜೆಯಲ್ಲಿ ಆಸಕ್ತಿಯಿಂದ ಪಾಲ್ಗೊಳ್ಳುತ್ತಾರೆ.  ಎಲ್ಲರೂ ಒಟ್ಟಿಗೆ ಕುಳಿತು ಲಲಿತಾ ಶತನಾಮಾವಳಿ, ಲಲಿತಾ ಸಹಸ್ರನಾಮ, ವಿಷ್ಣು ಸಹಸ್ರನಾಮ, ಲಕ್ಷ್ಮಿ ಅಷ್ಟಕ, ಮುಂತಾದ ಇನ್ನೂ ಹಲವು ಮಂತ್ರ ಶ್ಲೋಕಗಳ ಪಠಣ ಮಾಡುತ್ತೇವೆ. ಮಕ್ಕಳು ಕೂಡ ತಮಗೆ ಬರುವ ಶ್ಲೋಕ, ಭಕ್ತಿಗೀತೆಗಳನ್ನು ಹೇಳುತ್ತಾರೆ. ಒಟ್ಟಿನಲ್ಲಿ ಸಂಪೂರ್ಣ ಭಕ್ತಿಯ ವಾತಾವರಣ ಸೃಷ್ಟಿಯಾಗುತ್ತದೆ.

ಪೂಜೆಗಾಗಿ ದೇವರ ಮನೆಯನ್ನು ಬಹಳ ಸುಂದರವಾಗಿ ಅಲಂಕಾರ ಮಾಡಲಾಗುತ್ತದೆ. ವಿವಿಧ ಹೂವುಗಳಿಂದ, ರೇಷ್ಮೆ ವಸ್ತ್ರಗಳಿಂದ ದೇವರನ್ನು ಶೃಂಗರಿಸಿದರೆ, ಮಂಟಪವನ್ನು ಹೂವು, ಬಣ್ಣದ ಕಾಗದ, ಬಣ್ಣ ಬಣ್ಣದ ವಿದ್ಯುತ್ ದೀಪಗಳಿಂದ ಅಲಂಕರಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ವಿಧ ವಿಧ ಹಣ್ಣುಗಳು ಹಾಗೂ ಸಿಹಿ ಭಕ್ಷ್ಯಗಳನ್ನು ನೈವೇದ್ಯಕ್ಕೆ ಇಡಲಾಗುತ್ತದೆ.
ಬೆಳಗ್ಗಿನಿಂದಲೇ ಶುರುವಾಗುವ ಪೂಜಾ ಕೈಂಕರ್ಯಗಳು ಮಧ್ಯಾಹ್ನದ ಹೊತ್ತಿಗೆ ಮಹಾ ಮಂಗಳಾರತಿಯೊಂದಿಗೆ ಮುಕ್ತಾಯಗೊಳ್ಳುತ್ತದೆ. ತದನಂತರ ಸಾವಯವ ಪದಾರ್ಥಗಳಿಂದ ಮಾಡಿದ ಸಾತ್ವಿಕ ಪ್ರಸಾದ ಭೋಜನ ಅತ್ಯಂತ ಸ್ವಾದಿಷ್ಟವಾಗಿರುತ್ತದೆ. ಬಾಳೆ ಎಲೆಯನ್ನು ಸಾಲಾಗಿ ಹಾಕಿ ಭಕ್ಷ್ಯಗಳನ್ನೆಲ್ಲ ಬಡಿಸಿ ಎಲ್ಲರೂ ಒಟ್ಟಿಗೆ ಕುಳಿತು ಊಟ ಮಾಡುವ ಮಜವೇ ಬೇರೆ. ಅನ್ನ, ತಂಬುಳಿ, ಸಾರು, ಹುಳಿ,ಮಜ್ಜಿಗೆಹುಳಿ,ತೊವ್ವೆ ,ಮೆಣಸುಗಾಯಿ,ಮಾವಿನಕಾಯಿ ಸಾರು , ಕೋಸಂಬರಿಗಳು, ಪಲ್ಯಗಳು, ಚಿತ್ರಾನ್ನ, ಸಾಸಿವೆ, ಪಾಯಸ, ಸಿಹಿ ಭಕ್ಷ್ಯ, ಖಾರದ ಕಡ್ಡಿ, ಬೋಂಡ, ಫ್ರೂಟ್ ಸಲಾಡ್, ಮೊಸರು, ಅಪ್ಪೆ ಮಿಡಿ ಉಪ್ಪಿನಕಾಯಿ, ಕುಡಿಯಲು ಬಾವಿಯ ಸಿಹಿ ನೀರು ಆಹಾ! ಇವೆಲ್ಲದರ ಸವಿ ವರ್ಣಿಸಲಸಾಧ್ಯ.
ನಂತರ ಸ್ವಲ್ಪ ವಿಶ್ರಾಂತಿ. ಸಂಜೆಗೆ ಬಿಸಿ ಬಿಸಿ ಮಲೆನಾಡ ಕಾಫಿಯನ್ನು ಸವಿಯುವ ಆನಂದ. ಸಮಯ ಹೊಂದಿಸಿಕೊಂಡು ಹತ್ತಿರವಿರುವ ನೆಂಟರ ಮನೆಗಳಿಗೆ ಭೇಟಿ ಕೊಡುತ್ತೇವೆ. ರಾತ್ರಿ ಪುನಃ ಪಾರಾಯಣ, ನಂತರ ಮಿತ ಭೋಜನ ಹಾಗೂ ಮಲಗುವ ಮುನ್ನ ಮನೆಯ ಹಸುವಿನ ನೊರೆ ಹಾಲು ಕುಡಿದು ಮಲಗಿದರೆ ಒಳ್ಳೆ ನಿದ್ದೆ . ಇಡೀ ದಿನ ಮನಸ್ಸು ದೇವರ ಆರಾಧನೆ , ಅಲ್ಲಿನ ಪರಿಸರದ ಶಾಂತತೆ , ನೆಂಟರಿಷ್ಟರ ಭೇಟಿಗಳಿಂದ ಪ್ರಸ್ಸನ್ನವಾಗಿರುತ್ತದೆ . ಗಡಿಯಾರ, ಟಿವಿ ಅಥವಾ ಮೊಬೈಲ್ ನೋಡಬೇಕು ಅನ್ನಿಸುವುದಿಲ್ಲ . ರಾತ್ರಿಯ ನಿಶಬ್ಧತೆ ಹಾಗು ಕತ್ತಲೆ ಬೆಂಗಳೂರಿನ ವಾಹನಗಳ ಶಬ್ಧ, ಬೀದಿ ದೀಪಗಳ ಬೆಳಕಿಗಿಂತ ಭಿನ್ನ. ಇಲ್ಲಿ ಆಕಾಶ, ಚಂದ್ರ, ನಕ್ಷತ್ರಗಳು ಎಷ್ಟು ಸುಂದರವಾಗಿ ಕಾಣುತ್ತವೆ . ನಗರದಲ್ಲಿ ೪ ಮಹಡಿ ಹತ್ತಿ ನೋಡಿದರೂ ಕಾಣದು !!
ಹೀಗೆ ಊರಿನಲ್ಲಿ ಹಬ್ಬದ ದಿನಗಳು ಕಳೆದ್ದದ್ದೇ ಗೊತ್ತಾಗುವುದಿಲ್ಲ . ಹಬ್ಬ ಮುಗಿದು, ಹೊರಡುವ ದಿನ ಮನಸ್ಸು ಭಾರವೆನಿಸುತ್ತದೆ. ಮಲೆನಾಡ ಮಲೆಗಳ ದಾಟಿ ಬಯಲುಸೀಮೆ ಪ್ರವೇಶಿಸುತ್ತಿದ್ದಂತೆ ಮನಸ್ಸಿಗೆ ಏನೋ ಒಂದು ರೀತಿ ವೇದನೆ . ಮುಂದಿನ ಶರನ್ನವರಾತ್ರಿ ಯಾವಾಗ ಬರುವುದೋ ಎಂದು ಅನ್ನಿಸದೇ ಇರದು.

When A Man Touched Me Inappropriately In The Presence Of My Daughter!

Like many Indian women, I too have many bad memories of being touched inappropriately in public places, crowded streets, public transport, etc. It started during my high school days. Once, I was going to school in the bicycle and someone walking on the road suddenly touched me inappropriately. During my college days, while going for tuitions in the early mornings, such experiences only increased. I would feel ashamed of myself; it would bother me for many days, I would get scared walking alone on the streets at any time of the day. I neither had the courage to face those morons bravely nor could I share my plight with someone. I only suffered in silence.
After a few years, I gathered some courage, especially when a passenger sitting behind or beside me in the bus tried touching me inappropriately, I would warn them to behave properly in a stern (but not so loud) voice. Or when someone intentionally bumped into me in a crowded street, I would stare at them and ask "are you blind?".
But, last week I saw a different me.
My 8-year-old daughter and I had been for shopping to buy a pair of anklets for her. The shop was in a crowded street of one of the famous street-shopping areas of the city. That day, the streets were moderately crowded. We were just 100 meters away from the shop and were walking on the footpath. I was holding the hand of my daughter who was on my left side. To my right, roadside vendors were selling multiple things and I was watching it while passing by. Suddenly, I felt someone run their fingers over my backside. Within a fraction of second, I turned back and saw this man behind me whose hand was still stretched towards me and was about to take it off. I had caught him almost red-handed! There was absolutely no one behind him to push (meanwhile, my daughter had also turned back wondering what happened).

I got very angry and asked him, "aren't you ashamed of your behaviour?". He pretended as if he didn't hear me and moved past us. Suddenly, a thought came to my mind, "what if he had done the same to my daughter?". That mere thought made my blood boil. When I asked her, She said, "I don't know!" Of course, she knows about the "good touch and bad touch" but can a 8-year-old  differentiate between the two in such circumstances?
I lost my cool completely and started following him along with my daughter. After a few minutes, he stopped near a shop. I stood behind him and yelled, "aren't you ashamed of yourself?". He turned back and was shocked to see me as he didn't expect I would follow him. I continued, "ghar me maa behen nahi hain kya?". For the first time, I could feel the real emotions behind this filmy dialogue. Initially, he denied doing anything and didn't even make eye contact. I asked him why I should make false accusation on someone publicly. Finally, when I said, "let's go to the police", he confessed that he made a mistake and apologized. The shop owner who was his friend, also scolded him. He looked embarrassed now. Many pedestrians were passing by but no one cared except a lady who was accompanied by her daughter (almost my daughter's age), asked me what happened. After listening to me, she advised me to hit him with a slipper!

I didn't hit him with a slipper, but warned him, "phir kabhi aisa kiya, toh chappal se maarungi!". He apologized again and we left. For the very first time in my life, I had used such words to anyone, and it happened in front of my daughter!

I don't know whether I handled the situation properly but I was immensely happy that after so many years, finally, I raised my voice against the humiliation of being touched inappropriately.
While going back home in the auto, I explained my daughter how such things can happen in crowded places and one should be vigilant enough to understand whether someone touched us or bumped into us unintentionally, by mistake due to crowd or intentionally they did a bad touch.
She asked, "Mom, you scolded him so much, what the other people might have thought?" I said, "What he did was an offence. He should be ashamed of his act, not me. All these years, I have experienced such things many times and couldn't do anything fearing what other people might think. But, it is very important to raise your voice against such things otherwise men like him would feel it's cool to do a "bad touch". Next time he thinks twice before doing it to someone else. Maybe, only the last few words I shouldn't have used". She nodded in agreement.
I felt, motherhood has made me strong, both physically and emotionally.

ಮಕ್ಕಳು ಪ್ರತಿಷ್ಠಿತ ಶಾಲೆಯಲ್ಲಿ ಕಲಿತರೆ ಮಾತ್ರ ಘನತೆ ಹೆಚ್ಚುವುದೇ?

ನಮ್ಮ ದೇಶದಲ್ಲಿ ಹಿಂದಿನಿಂದ ಗುರು-ಶಿಷ್ಯ ಪರಂಪರೆ ನಡೆದುಕೊಂಡು ಬಂದಿದೆ. ಗುರುವನ್ನು ಬ್ರಹ್ಮ ವಿಷ್ಣು ಮಹೇಶ್ವರರಿಗೆ ಹೋಲಿಸಲಾಗಿದೆ. ಗುರುಕುಲಗಳಿಗೆ ಹೋಗಿ ಅಲ್ಲಿಯೇ ವಾಸವಿದ್ದು ಗುರುಗಳ ಸೇವೆಯನ್ನೂ ಮಾಡುತ್ತ ವಿದ್ಯೆಯನ್ನು ಕಲಿಯುತ್ತಿದ್ದ ಕಾಲವೊಂದಿತ್ತು. ವಿದ್ಯೆಯ ಜೊತೆ ಜೊತೆಗೆ ಬದುಕಿಗೆ ಬೇಕಾದ ಕೌಶಲ್ಯಗಳನ್ನು ಕಲಿಸಲಾಗುತ್ತಿತ್ತು. ಯಾವುದೇ ಫಲಾಪೇಕ್ಷೆಯಿಲ್ಲದೆ ವಿದ್ಯಾದಾನ ಮಾಡಲಾಗುತ್ತಿತ್ತು.
ಪ್ರಸ್ತುತ ಕಾಲಕ್ಕೆ ಬಂದರೆ, ವಿದ್ಯಾದಾನವೆಂಬುದು ಕೇವಲ ಹೆಸರಿಗೆ ಮಾತ್ರ ಉಳಿದಿದೆ. ಹೆಚ್ಚಿನ ವಿದ್ಯಾಸಂಸ್ಥೆಗಳು ದುಡ್ಡು ಮಾಡುವ ಕಾರ್ಖಾನೆಗಳಾಗಿವೆ. ಇವುಗಳ ಧ್ಯೇಯ, ವಿದ್ಯೆ ಕಲಿಸುವುದಕ್ಕಿಂತ ದುಡ್ಡು ಮಾಡುವುದೇ ಆಗಿದೆ. ಉದಾಹರಣೆಗೆ, ಹಿಂದೆಲ್ಲ ಶಾಲೆಗಳು ಕೇವಲ ವಿದ್ಯಾ ಸಂಸ್ಥೆಗಳಾಗಿದ್ದವು, ಕೇವಲ ಪಾಠಗಳನ್ನು ಕಲಿಯಲು ಮಕ್ಕಳು ಶಾಲೆಗೆ ಹೋಗುತ್ತಿದ್ದರು. ಇಂದು ಶಾಲೆಗಳಲ್ಲೇ ಸಂಗೀತ, ನೃತ್ಯ, ಈಜು, ಯೋಗ, ಕರಾಟೆ ಮುಂತಾದ ಕೌಶಲ್ಯಗಳು, ಹಾಗೂ ಕ್ರಿಕೆಟ್, ಹಾಕಿ, ಫುಟ್ಬಾಲ್ ಮುಂತಾದ ಕ್ರೀಡೆಗಳು ಹೀಗೆ ಎಲ್ಲವನ್ನೂ ಹೇಳಿಕೊಡಲಾಗುತ್ತದೆ ಅಷ್ಟೇ ಅಲ್ಲ ಶಾಲೆಯ ಶುಲ್ಕದಲ್ಲಿ ಇವುಗಳ ಶುಲ್ಕಗಳೂ ಸೇರಿರುತ್ತದೆ. ಹಾಗೂ ಇದೆಲ್ಲವೂ ಕಡ್ಡಾಯವಾಗಿರುತ್ತವೆ. ನಿಮ್ಮ ಮಗು ಈಜು ಕಲಿಯಲು ಇಚ್ಚಿಸಲಿ ಬಿಡಲಿ, ಶುಲ್ಕ ಪಾವತಿಸಲೇ ಬೇಕು. ಅಲ್ಲದೆ, ಪ್ರತಿ ವರ್ಷ ಹೊಸ ಪುಸ್ತಕಗಳು, ವಿವಿಧ ಸ್ಟೇಷನರಿ ಸಾಮಾನುಗಳು, ಸಮವಸ್ತ್ರಗಳನ್ನು ಕೊಳ್ಳಲೇಬೇಕು ಹಾಗೂ ಶಾಲೆಯಲ್ಲೇ ಕೊಳ್ಳಬೇಕು. ಕೆಲವು ಶಾಲೆಗಳಲ್ಲಂತೂ ಮಕ್ಕಳಿಗೆ ಊಟ ತಿಂಡಿಯನ್ನೂ ಅಲ್ಲೇ ನೀಡುತ್ತಾರೆ. ಅದಕ್ಕೆಲ್ಲ ನೀವು ಕೇವಲ ಶುಲ್ಕ ಪಾವತಿಸಿದರೆ ಅಷ್ಟೇ ಸಾಕು.
ಇಂತಹ ಪರಿಸ್ಥಿತಿ ಏರ್ಪಡಲು ನಾವು ಪೋಷಕರೂ ಒಂದು ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ಪರೋಕ್ಷ ಕಾರಣರು. ಮಕ್ಕಳನ್ನು ಇಂತಹುದೇ ಶಾಲೆಗೆ ಸೇರಿಸಬೇಕು, ಶುಲ್ಕ ಎಷ್ಟಾದರೂ ಅಡ್ಡಿಯಿಲ್ಲ ಎಂಬ ಮನೋಭಾವ. ರಾತ್ರಿಯೆಲ್ಲಾ ಸರತಿ ಸಾಲಿನಲ್ಲಿ ಕಾದು ಆ ಶಾಲೆಯ ಅಪ್ಲಿಕೇಶನ್ ಫಾರ್ಮ್ ತಂದರೂ ಅಡ್ಡಿಯಿಲ್ಲ, ಸಾಲ ಮಾಡಿದರೂ ಚಿಂತೆಯಿಲ್ಲ, ಪ್ರಖ್ಯಾತ ಶಾಲೆಗಳಲ್ಲಿ ಮಕ್ಕಳು ಓದಿದರೆ ಅದೊಂದು ಪ್ರತಿಷ್ಠೆಯ ವಿಷಯ. ನರ್ಸರಿಗೆ 1-2 ಲಕ್ಷ ಕೊಟ್ಟು ಮಕ್ಕಳನ್ನು ಸೇರಿಸಿದರೇ ಸಮಾಜದಲ್ಲಿ ಘನತೆ ಹೆಚ್ಚುತ್ತದೆ ಎಂಬಂತಾಗಿದೆ.
ನಮ್ಮ ಮಗಳನ್ನು ನಾವು ಒಂದು ಹೊಸ ಶಾಲೆಗೆ ಸೇರಿಸಿದಾಗ ನಮ್ಮ ಬೀದಿಯ ಕೆಲವರು ಆಶ್ಚರ್ಯಪಟ್ಟರು. ಇನ್ನು ಕೆಲವರು ಆಗಾಗ, ಆ ಶಾಲೆ ಚೆನ್ನಾಗಿದೆಯೇ ಎಂದು ನಮ್ಮನ್ನು ವ್ಯಂಗ್ಯವಾಗಿ ಕೇಳುತ್ತಿದ್ದರು. ಯಾವುದೋ ಒಂದು ಹೊಸ, ಇನ್ನೂ ಹೆಸರು ಮಾಡದ, ಪ್ರತಿಷ್ಠಿತವಲ್ಲದ ಶಾಲೆಗೆ ಕಳಿಸುತ್ತಿದ್ದೇವೆ ಎಂದು ಅವರೆಲ್ಲರ ಅನಿಸಿಕೆಯಾಗಿತ್ತು. ಆ ಶಾಲೆ ನಮ್ಮ ಮನೆಯ ಸಮೀಪವೇ ಇದ್ದದ್ದು ಅದನ್ನು ಆಯ್ದುಕೊಳ್ಳಲು ನಮಗೆ ಪ್ರಮುಖ ಕಾರಣವಾಗಿತ್ತು. ನರ್ಸರಿಯ ಮಗುವಿಗೆ ಹೆಚ್ಚು ಪ್ರಯಾಣದ ಆಯಾಸ ಬೇಡ ಎಂಬುದು ನಮ್ಮ ಉದ್ದೇಶವಾಗಿತ್ತು. ಅಲ್ಲಿ ಎಲ್ಲ ಶಾಲೆಗಳಲ್ಲಿರುವಂತೆಯೇ ಆಧುನಿಕ ಸೌಲಭ್ಯಗಳಿದ್ದು ನಮ್ಮ ಬಜೆಟಿಗೆ ಅನುಗುಣವಾಗಿತ್ತು. ಅಲ್ಲದೆ, ಓದುವ ಮಕ್ಕಳು ಎಲ್ಲಿದ್ದರೂ ಓದುತ್ತಾರೆ ಎಂಬುದು ನಮ್ಮ ಪ್ರಬಲ ನಂಬಿಕೆ. ಇಂದು ಆ ಶಾಲೆ ಚೆನ್ನಾಗಿ ಬೆಳೆಯುತ್ತಿದೆ (ಶುಲ್ಕವೂ ಏರಿದೆ!). ನಮ್ಮ ಮಗಳು ಅಲ್ಲಿಗೆ ಸೇರಿ ೫ ವರ್ಷವಾಯಿತು. ಅವಳ ಬೆಳವಣಿಗೆ ನಮಗೆ ಖುಷಿ ತಂದಿದೆ.

ನಿಜ, ಎಲ್ಲ ಶಾಲೆಗಳಲ್ಲೂ ಏನಾದರೂ ಹುಳುಕು ಇದ್ದೇ ಇರುತ್ತದೆ. ಅದು ನೀವು ಲಕ್ಷಗಟ್ಟಲೆ ಶುಲ್ಕ ತೆರುವ ಪ್ರತಿಷ್ಠಿತ ಶಾಲೆ ಇರಬಹುದು ಅಥವಾ ಕಡಿಮೆ ಶುಲ್ಕದ ಶಾಲೆ ಇರಬಹುದು. ಆ ಶಾಲೆಗೆ ಮಕ್ಕಳನ್ನು ಸೇರಿಸಿದ ಮೇಲೇ ಅದೆಲ್ಲ ಅರಿವಿಗೆ ಬರುವುದು. ಒಂದು ಸಾರಿ ಸೇರಿಸಿದ ಮೇಲೆ, ಶುಲ್ಕ ಕಟ್ಟಿ ಆಗಿದೆ ಇನ್ನೇನೂ ಮಾಡಲು ಸಾಧ್ಯವಿಲ್ಲ ಎಂದು ಹೊಂದಿಕೊಂಡು ಹೋಗಬೇಕಾಗುತ್ತದೆ. A ಟು Z ಎಲ್ಲವನ್ನೂ ನೀವು ಶಾಲೆಯಲ್ಲಿಯೇ ಕೊಳ್ಳಬೇಕು ಎಂಬುವುದಂತೂ ಈಗ ಎಲ್ಲ ಖಾಸಗಿ ಶಾಲೆಗಳ ಮಂತ್ರವೇ ಆಗಿದೆ. ಸರಿ, ಈ ಖಾಸಗಿ ಶಾಲೆಗಳ ಸಹವಾಸವೇ ಬೇಡ ನಮ್ಮ ಮಕ್ಕಳನ್ನು ಸರ್ಕಾರಿ ಶಾಲೆಗೆ ಹಾಕೋಣವೆಂದರೆ, ನಮ್ಮ ದೇಶದ ಸರ್ಕಾರಿ ಶಾಲೆಗಳ ಇಂದಿನ ಪಾಡು ಎಲ್ಲರಿಗೂ ತಿಳಿದೇ ಇದೆ. ವಿದ್ಯಾಭ್ಯಾಸ ಕಲಿಯುವುದಿರಲಿ ಕನಿಷ್ಠ ಸೌಲಭ್ಯಗಳೂ ಇರುವುದಿಲ್ಲ. ಕೆಲವು ದಶಕಗಳ ಹಿಂದೆ ಸರ್ಕಾರಿ ಶಾಲೆಗಳ ಸ್ಥಿತಿ ಇಷ್ಟು ಬಿಗಡಾಯಿಸಿರಲಿಲ್ಲ. ಹಳ್ಳಿಗಳಲ್ಲಿ ಸರ್ಕಾರಿ ಕನ್ನಡ ಮಾಧ್ಯಮ ಶಾಲೆಗಳಲ್ಲೇ ಕಲಿತು ದೇಶ ವಿದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಉತ್ತಮ ಸಾಧನೆಗಳನ್ನು ಮಾಡಿದವರಿದ್ದಾರೆ.
ಈ ವರ್ಷದ ಹತ್ತನೆಯ ತರಗತಿಯ ಫಲಿತಾಂಶ ನೋಡಿದರೆ ತಿಳಿಯುವುದು, ಸರ್ಕಾರಿ ಹಾಗೂ ಪ್ರಸಿದ್ಧವಲ್ಲದ ಎಷ್ಟೋ ಖಾಸಗಿ ಶಾಲೆಯ ಮಕ್ಕಳು ಉತ್ತಮ ಫಲಿತಾಂಶ ಪಡೆದಿರುವುದು.
ಕೆಲವರ ಪ್ರಕಾರ ಪ್ರತಿಷ್ಠಿತ ಶಾಲೆಗೆ ಸೇರಿದರೆ, ಮುಂದೆ ಮಕ್ಕಳಿಗೆ ಪ್ರತಿಷ್ಠಿತ ಕಾಲೇಜಿಗೆ, ನಂತರ ಉತ್ತಮ ಕೆಲಸಕ್ಕೆ ಸೇರಲು ಸಹಾಯವಾಗುತ್ತದೆ ಎಂದು. ಆದರೆ, ಜ್ಞಾನ, ಕೌಶಲ್ಯ ಹಾಗೂ ಪರಿಶ್ರಮವಿಲ್ಲದೆ ಕೇವಲ ಶಾಲೆಯ ಹೆಸರಿನಿಂದ ಯಶಸ್ಸು ಒಲಿಯುತ್ತದೆಯೇ? ನಮ್ಮ ಸಮಾಜದಲ್ಲಿ ಎಲ್ಲ ವರ್ಗದ ಜನರಿರುವಾಗ ಎಲ್ಲರಿಗೂ ಪ್ರತಿಷ್ಠಿತ ಶಾಲೆಯ ಮೊರೆಹೋಗಲು ಸಾಧ್ಯವೂ ಇಲ್ಲ ಅಲ್ಲದೆ, ಪ್ರತಿಷ್ಠಿತ ಶಾಲೆಗಳು ಮಾತ್ರ ಉತ್ತಮ ಎಂಬುದು ನಿಜವೂ ಅಲ್ಲ.

ರೂಪಕ್ಕಿರುವ ಬೆಲೆ ಗುಣಕ್ಕಿದೆಯೇ?

ಮನುಷ್ಯ ಸೌಂದರ್ಯೋಪಾಸಕ. ಸೌಂದರ್ಯವನ್ನು ಆರಾಧಿಸುವ ಕಲೆ ಅವನಿಗೆ ಕರತಲಾಮಲಕ. ಸೃಷ್ಟಿಯ ಸೌಂದರ್ಯವನ್ನು ಆಸ್ವಾದಿಸುವ ಮನಸ್ಸು ಮನುಷ್ಯನಿಗೆ ಚಿಕ್ಕ ವಯಸ್ಸಿನಿಂದಲೇ ಬಂದುಬಿಟ್ಟಿರಬಹುದು. ಹಾರುವ ಬಣ್ಣದ ಚಿಟ್ಟೆಯನ್ನೋ, ಹರಿಯುವ ನದಿಯನ್ನೋ, ಹೂದೋಟವನ್ನೋ ಕಂಡಾಗ ಮಕ್ಕಳು ಕೂಡ ಮರುಳಾಗುತ್ತಾರೆ. ಮುದ್ದಾಗಿರುವ ಗಿಳಿಮರಿಗಳು ಎಲ್ಲರಿಗೂ ಇಷ್ಟ, ಕಪ್ಪು ಬಣ್ಣದ ಕಾಗೆ ಯಾರಿಗೆ ಹಿಡಿಸುತ್ತದೆ ಅಲ್ಲವೇ? ಇನ್ನು, ಎಲ್ಲಾ ಜಡ ವಸ್ತುಗಳೂ ನಮಗೆ ಸುಂದರವಾಗಿದ್ದರೇ ಪ್ರೀತಿ. ಚೆಂದದ ಬಟ್ಟೆ, ಅಂದವಾದ ಮನೆ, ಚೆನ್ನಾಗಿರುವ ಕಾರು ಹೀಗೆ. ಅದು ಸಹಜ ಕೂಡ. ಖಂಡಿತ ತಪ್ಪಲ್ಲ. ಆದರೆ, ಮನುಷ್ಯ ತನ್ನ ವಿಷಯಕ್ಕೆ ಬಂದಾಗ ಕೂಡ ಗುಣಕ್ಕೆ ಬದಲಾಗಿ ರೂಪಕ್ಕೇ ಬೆಲೆ ಕೊಡುವುದು ಮಾತ್ರ ವಿಷಾದನೀಯ!
ಮನೆಯಲ್ಲಿ ಒಂದು ಮಗು ಜನಿಸಿದಾಗ, ಎಲ್ಲರೂ ಅದರ ಕಣ್ಣು, ಮೂಗು, ಬಾಯಿ ಯಾರ ತರಹ ಇದೆ, ಬಣ್ಣ ಇನ್ನೂ ಬಿಳುಪಿರಬೇಕಿತ್ತು, ಕೂದಲು ದಟ್ಟವಾಗಿರಬೇಕಿತ್ತು ಎಂದೆಲ್ಲಾ ಯೋಚಿಸುತ್ತೇವೆಯೇ ವಿನಹ, ರೂಪ ಹೇಗೇ ಇರಲಿ, ಆರೋಗ್ಯವಂತ ಮಗು ಹುಟ್ಟಿತಲ್ಲ ಸಧ್ಯ! ಎಂದು ಎಷ್ಟು ಜನ ಯೋಚಿಸುತ್ತೇವೆ? ಮುಂದೆಯೂ ಆ ಮಗು ತನ್ನ ರೂಪದ ಬಗ್ಗೆ ಜನರು ಅನ್ನುವುದನ್ನು ಕೇಳುತ್ತಲೇ ಹೋಗುತ್ತದೆ. ಮದುವೆಯ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲೂ ರೂಪ ಬಹಳ ಮುಖ್ಯ ಹಾಗೂ ಅದಕ್ಕೇ ಮೊದಲ ಪ್ರಾಮುಖ್ಯತೆ. ಗಂಡು ಹೆಣ್ಣು ಇಬ್ಬರೂ ಸುಂದರವಾಗಿದ್ದರೆ, ಆಹಾ! ಒಳ್ಳೆಯ ಜೋಡಿ. ಇಬ್ಬರೂ ಕುರೂಪಿಗಳಾಗಿದ್ದರೆ, ಸರಿಯಾದ ಜೋಡಿ ಇಬ್ಬರೂ ಹೇಗೂ ಚೆನ್ನಾಗಿಲ್ಲ. ಇಬ್ಬರಲ್ಲಿ ಒಬ್ಬರು ಮಾತ್ರ ಸುಂದರವಾಗಿದ್ದರೆ, ಅಯ್ಯೋ, ಅಷ್ಟು ಚೆಂದದ ಗಂಡಿಗೆ/ಹೆಣ್ಣಿಗೆ ಇಂತಹ ಹೆಣ್ಣು/ಗಂಡು! ಒಟ್ಟಿನಲ್ಲಿ ಗುಣ ಹೇಗಾದರೂ ಇರಲಿ, ರೂಪ ಚೆನ್ನಾಗಿರಬೇಕು.
ನಿಮ್ಮ ಬಳಿ ಇಬ್ಬರು ವ್ಯಕ್ತಿಗಳು ಬರುತ್ತಾರೆ ಎಂದುಕೊಳ್ಳಿ. ಒಬ್ಬ ಸ್ಫುರದ್ರೂಪಿ ಇನ್ನೊಬ್ಬ ಸಾಧಾರಣ ರೂಪಿ. ನೀವು ಖಂಡಿತ ಮೊದಲನೆಯವನಿಂದ ಆಕರ್ಷಿತನಾಗಿ, ಅವನನ್ನೇ ಮಾತನಾಡಿಸುತ್ತೀರ. ಅಷ್ಟೇ ಅಲ್ಲ ಗೌರವರ್ಣವಿದ್ದರೆ, ಸ್ಫುರದ್ರೂಪಿಯಾಗಿದ್ದರೆ ಅಂಥವರನ್ನು ಮೊದಲು ನಂಬುತ್ತೇವೆ. ಕಪ್ಪಗೆ, ನೋಡಲು ಅಷ್ಟೇನು ಆಕರ್ಷಕವಾಗಿರದಿದ್ದರೆ, ಒಳ್ಳೆ ಕಳ್ಳ ಇದ್ದ ಹಾಗೆ ಇದ್ದಾನೆ ಇವನನ್ನು ಹೇಗೆ ನಂಬುವುದು ಎಂದುಕೊಳ್ಳುತ್ತೇವೆ.
ನನ್ನ ಜೀವನದ ಒಂದು ಘಟನೆಯನ್ನೇ ನೆನಪಿಸಿಕೊಳ್ಳುವುದಾದರೆ, ಈಗ ಒಂದು 15 ವರ್ಷದ ಕೆಳಗೆ ಕಾಲೇಜು ಹಾಸ್ಟೆಲ್ನಲ್ಲಿ ಇದ್ದ ನಾನು ರಜಕ್ಕೆ ಮನೆಗೆ ಹೊರಟಿದ್ದೆ. ಬಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ ನನ್ನ ಪಕ್ಕ ಒಬ್ಬ ಸ್ಫುರದ್ರೂಪಿ ಹುಡುಗ ಬಂದು ಕುಳಿತ. ಸ್ವಲ್ಪ ಹೊತ್ತಿನಲ್ಲಿಯೇ ಶುರುವಾಯಿತು ಅವನ ಅಸಭ್ಯ ವರ್ತನೆ. ನನಗೋ ಅಸಹ್ಯ, ಹಿಂಸೆ, ಅಳು, ಭಯ ಎಲ್ಲವೂ ಒಟ್ಟಿಗೆ ಅನುಭವಕ್ಕೆ ಬಂತು. ಯಾರ ಹತ್ತಿರ ಹೇಳಿಕೊಳ್ಳುವುದು? ಈಗಲಾಗಿದ್ದರೆ ಅವನ ಕಪಾಳಕ್ಕೆ ಬಾರಿಸುತ್ತಿದ್ದೆ. ಆಗ ಅಷ್ಟು ಧೈರ್ಯವೆಲ್ಲಿ. ಕೊನೆಗೆ ಮುಂದೆ ಯಾವುದೋ ಊರಲ್ಲಿ ಬಸ್ ನಿಂತಾಗ ಜಾಗ ಬದಲಾಯಿಸಿ ನಿಟ್ಟುಸಿರು ಬಿಟ್ಟೆ. ಸ್ವಲ್ಪ ಹೊತ್ತಾದ ಮೇಲೆ ಮತ್ತೊಬ್ಬ ವ್ಯಕ್ತಿ ಬಂದು ನನ್ನ ಪಕ್ಕ ಕೂತ. ನೋಡಿದರೆ ಭಯ ಹುಟ್ಟಿಸುವಂತಿದ್ದ. ಆದರೆ, ಆತ ನಿಜಕ್ಕೂ ಸಭ್ಯ! ಕೊನೆಯ ನಿಲ್ದಾಣ ಹತ್ತಿರ ಬರುವ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಕತ್ತಲಾಗಿತ್ತು, ಹೆಚ್ಚು ಜನರೂ ಇರಲಿಲ್ಲ. ಆತ ಕಾಳಜಿಯಿಂದ, 'ಮನೆಯವರು ಯಾರಾದರೂ ಬರುತ್ತಾರಾ ಮೇಡಂ, ಹುಷಾರಾಗಿ ಹೋಗಿ' ಎಂದು ಹೇಳಿದ. ಇಳಿಯುವಾಗ ನನ್ನ ಬ್ಯಾಗ್ ಅನ್ನು ಮೇಲಿಂದ ತೆಗೆದುಕೊಟ್ಟು ಸಹಾಯ ಮಾಡಿದ. ಅಂದು ನನಗೆ ಜೀವನದ ಸತ್ಯ ದರ್ಶನವಾಯಿತು. ರೂಪಕ್ಕೂ ಗುಣಕ್ಕೂ ಸಂಬಂಧವೇ ಇಲ್ಲ!

ಅಪರಿಚಿತ ಜಾಗಗಳಲ್ಲಿ ಯಾವುದಾದರೂ ಕೆಲಸವಾಗಬೇಕಾದರೂ ಅಷ್ಟೇ, ಅದು ಗಂಡಾಗಲಿ ಹೆಣ್ಣಾಗಲಿ, ನೋಡಲು ಅಂದವಾಗಿದ್ದರೆ ಅವರ ಕೆಲಸಗಳು ಸರಾಗವಾಗಿ ಆಗುವುದನ್ನು ಕಣ್ಣಾರೆ ಕಂಡಿದ್ದೇನೆ. ಸಾಧಾರಣ ರೂಪಿನವರನ್ನು ಚೆನ್ನಾಗಿ ಮಾತನಾಡಿಸುವುದೂ ಕಷ್ಟ. ಇದು ಎಲ್ಲ ಕಡೆ ಅನ್ವಯಿಸದೇ ಇರಬಹುದು. ನಾನು ಇಲ್ಲಿ ಹೇಳ ಹೊರಟಿರುವುದು, ಸುಂದರವಾಗಿರುವವರೆಲ್ಲ ಕೆಟ್ಟವರು ಸಾಧಾರಣ ರೂಪಿನವರು ಒಳ್ಳೆಯವರು ಎಂದಲ್ಲ. ರೂಪಕ್ಕೂ ಗುಣಕ್ಕೂ ಸಂಬಂಧವೇ ಇಲ್ಲ. ಆದರೂ ಹೇಗೆ ಕೆಲವರು ಕೇವಲ ಬಾಹ್ಯ ಸೌಂದರ್ಯಕ್ಕೆ ಮಾತ್ರ ಪ್ರಾಮುಖ್ಯತೆ ಕೊಡುತ್ತಾರೆ ಎಂದು.
ಎಷ್ಟೋ ಬಾರಿ ನೋಡಲು ಚೆನ್ನಾಗಿಲ್ಲದವರನ್ನು ಆಡಿಕೊಳ್ಳುತ್ತೇವೆ. ಆಕೆಯ ಬಣ್ಣ ಕಪ್ಪು, ಹಲ್ಲು ಉಬ್ಬು , ಅವನ ಬೆನ್ನು ಗೂನು, ಮುಖವೆಲ್ಲ ಕಜ್ಜಿ, ಕೂದಲಿಲ್ಲದ ಬಾಂಡ್ಲಿ ಹೀಗೆ ಏನೇನೋ! ಕೆಲವೊಮ್ಮೆ ಮಕ್ಕಳ ಮುಂದೆ ಅವರ ರೂಪದ ಬಗ್ಗೆ ಮಾತನಾಡುತ್ತೇವೆ. ಇದು ಅವರಲ್ಲಿ ಎಷ್ಟು ಪರಿಣಾಮ ಬೀರುತ್ತದೆ ಎಂದು ಯೋಚಿಸುವುದಿಲ್ಲ. ನನ್ನ ತಾಯಿ ಗೌರವರ್ಣ, ತಂದೆ ಎಣ್ಣೆಗಪ್ಪು. ನಾನು ತಂದೆಯ ಬಣ್ಣ ಹಾಗೂ ರೂಪದಲ್ಲಿ ಅಷ್ಟೇನೂ ಸುಂದರವಾಗಿರದಿದ್ದ ನನ್ನ ಅಜ್ಜಿಯ ಹೋಲಿಕೆ ಪಡೆದು ಹುಟ್ಟಿದವಳು. ಚಿಕ್ಕವಳಿದ್ದಾಗ ಎಷ್ಟೋ ಸಂಬಂಧಿಕರು ನನ್ನೆದುರಿಗೇ ನನ್ನನ್ನು ಆಡಿಕೊಂಡಿದ್ದಾರೆ. ನನ್ನ ತಾಯಿಯ ಬಳಿ, ಇವಳು ಸ್ವಲ್ಪವೂ ನಿನ್ನ ಹೊಲಿಕೆಯೇ ಇಲ್ಲ ಅಂದಾಗ, ಇವರು ನನ್ನನ್ನು ದತ್ತು ಪಡೆದಿರಬೇಕು, ನಾನಿವರ ಸ್ವಂತ ಮಗಳಲ್ಲ ಎನ್ನಿಸುತ್ತಿತ್ತು ಆ ಮುಗ್ಧ ಮನಸ್ಸಿಗೆ. ನಾನು ನೋಡಲು ಚೆನ್ನಾಗಿಲ್ಲ ಎಂಬ ಕೀಳರಿಮೆ ನನ್ನ ವ್ಯಕ್ತಿತ್ವದ ಮೇಲೆ ಸಾಕಷ್ಟು ಪರಿಣಾಮ ಬೀರಿತು.
ನಾನು ಹಾಗೂ ನನಗಿಂತ ಸುಂದರವಾಗಿರುವ ಕಸಿನ್ ಒಬ್ಬಳು ಬಾಲ್ಯದಲ್ಲಿ ಸದಾ ಜೊತೆಯಲ್ಲಿರುತ್ತಿದ್ದೆವು. ನಾನು ಗಮನಿಸುತ್ತಿದ್ದ ಅಂಶವೆಂದರೆ, ಎಷ್ಟೋ ಸಂಬಂಧಿಕರು ಕೇವಲ ಅವಳನ್ನು ಮಾತ್ರ ಮಾತಾಡಿಸಿ ನನ್ನನ್ನು ಕಡೆಗಾಣಿಸುತ್ತಿದ್ದರು. ಆಗೆಲ್ಲ ನನಗೆ ಬಹಳ ಬೇಸರವಾಗುತ್ತಿತ್ತು. ಈಗ ಅದನ್ನೆಲ್ಲ ನೆನೆಸಿಕೊಂಡರೆ, ಎಷ್ಟು ಬಾಲಿಶ ಎನ್ನಿಸುತ್ತದೆ. ನಾನೇಕೆ ಕೊರಗಬೇಕು? ನನ್ನನ್ನು ನಿಜವಾಗಿ ಪ್ರೀತಿಸುವವರು ನಾನು ಹೇಗಿದ್ದರೂ ಪ್ರೀತಿಸುತ್ತಾರೆ. ಇನ್ನುಳಿದವರ ನೆಡವಳಿಕೆ ನನಗೆ ಗೌಣ ಅಲ್ಲವೇ? ನನ್ನಲ್ಲಿ ಈ ಮೆಚುರಿಟಿ ಬರಲು ಹಲವು ವರ್ಷಗಳೇ ಬೇಕಾದವು. ಈಗ ಯಾರಾದರೂ ನನ್ನ ಅಥವಾ ನನ್ನ ಮಕ್ಕಳ ರೂಪದ, ಬಣ್ಣದ ಬಗ್ಗೆ ಆಡಿಕೊಂಡರೆ, ಅವರ ಮೂರ್ಖತನದ ಬಗ್ಗೆ ಕನಿಕರ ಮೂಡುತ್ತದೆ. ಒಬ್ಬ ವ್ಯಕ್ತಿಯ ಮೈ ಬಣ್ಣ ಕಪ್ಪಾದ ಮಾತ್ರಕ್ಕೆ, ನೋಡಲು ಸುಂದರವಿಲ್ಲದ ಮಾತ್ರಕ್ಕೆ ಅವನ ಭವಿಷ್ಯವೂ ಕಪ್ಪಾಗಿರುವುದೇ? ಖಂಡಿತ ಇಲ್ಲ.
ಸೆಲ್ಫಿ ಹಾಗೂ ಸಾಮಾಜಿಕ ಜಾಲತಾಣದ ಈ ಯುಗದಲ್ಲಿ ಎಷ್ಟು ಜನ ತಮ್ಮ ಸಹಜ ಫೋಟೋಗಳನ್ನು ಎಲ್ಲ ಕಡೆ ಹಾಕಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಾರೆ? 20-30 ಫೋಟೋಗಳನ್ನು ತೆಗೆದು ಫಿಲ್ಟರುಗಳನ್ನು ಹಾಕಿ ನಂತರ ಫೋಟೋ ಅಪ್ಲೋಡ್ ಮಾಡುತ್ತಾರೆ. ಇದಕ್ಕೆ ಮುಖ್ಯ ಕಾರಣ ಚೆನ್ನಾಗಿ ಕಾಣದೆ ಇದ್ದರೆ ಜನ ಆಡಿಕೊಂಡು ನಕ್ಕಾರು ಎಂಬ ಭಯ ತಾನೇ?
ಈಗಿನ ದೃಶ್ಯ ಮಾಧ್ಯಮಗಳಲ್ಲಿ, ಜಾಹೀರಾತುಗಳಲ್ಲಿ ತೋರಿಸುವುದೂ ಅಷ್ಟೇ, ಒಳ್ಳೆ ರೂಪ, ಬಣ್ಣ ಇರದಿದ್ದರೆ ಭವಿಷ್ಯವೇ ಇಲ್ಲ ಎಂದು. ಎಂತಹಾ ಸುಳ್ಳು!  ನಮ್ಮ ಸಮಾಜದಲ್ಲಿ ಎಷ್ಟೋ ಸಾಧನೆ ಮಾಡಿರುವ ಮಹನೀಯರಿದ್ದಾರೆ. ಅವರ ರೂಪದ ಬಗ್ಗೆ ತಲೆ ಕೆಡಿಸಿಕೊಳ್ಳುವವರು ಯಾರು? ಎಲ್ಲರಿಗೂ ಕಾಣುವುದು ಅವರ ಸದ್ಗುಣ ಹಾಗೂ ಸಾಧನೆ.

ರೂಪ ಎಂದಿಗೂ ನಶ್ವರ ಒಳ್ಳೆಯ ಗುಣ ಮಾತ್ರ ಶಾಶ್ವತ!

Things I Am Enjoying Being A SAHM

I have been through both the journeys, as a working mom and as a SAHM (currently I'm a SAHM). Both are challenging. The new age of parenting is far more stressful than it was 1-2 generations before. And I must say that every mother is doing a great job!
I was working as a Lecturer in an Engineering college. When my elder daughter was born, I took a career break. Once she turned 1, I joined for a full-time Post Graduation course. After its completion, I rejoined my previous organization as Assistant Professor. When my second daughter was born, I decided to be a SAHM at least until she starts going to school.
There are few things which I'm enjoying being a SAHM

• Breastfeeding Journey

For my elder one, I could satisfactorily breastfeed only till I joined for my PG course. I would stay away from home for almost 10 hours. The milk would leak all the time and I had to use breast pads. When she completed 16 months, I stopped breastfeeding as my exams were nearby, I had to study day and night and she wouldn't sleep properly. So, the breastfeeding journey was full of guilt and I couldn't enjoy much.
Whereas, for the younger one, I'm at home and breastfeed peacefully whenever she demands. It has created a strong emotional bond between us. She is 18 months old now and I'm planning to continue the journey for a few more months.

• Guilt Free Feeling

The major guilt feeling any working mom goes through would be, leaving the child with someone and going for a job. I too would feel guilty to leave the elder one and go to the college (my MIL looked after her till I completed the course). I would hardly spend 2 hours in a day with her. Even at the weekends, I had to finish the assignments, prepare for case studies, seminars, class tests and so on. After the course, when I joined for work, she joined the preschool. Till noon, she would be in the school and after that, in the daycare till evening. It only made me feel more guilty.
Now being a SAHM, I look after both the kids myself and feel guilt free.

• Motherhood

According to me, I couldn't enjoy the initial years of motherhood completely with my firstborn. She was 8 months old when I started my preparation for the PG entrance exam. There was too much pressure till I got the seat in a good college. After joining the college, I became too busy with my studies and would hardly spend any time with the baby. Even after joining the job, I had a little time in evenings for her as I would be busy with cooking, cleaning, preparing notes for the next day classes and so on. I remember, she would request me not to go to the kitchen and instead play with her. Sundays were also jam-packed with all the household chores.
Now being a SAHM, I'm able to give maximum time to the kids. I'm enjoying every little activity of my younger one, celebrating each and every milestone which I couldn't do with the elder one (by the time I realized it, she was all grown up). Now the elder one is also more than happy that I'm at home when she comes back from school.

• Cooking

Earlier, cooking was just a necessity and was done only for survival. I never enjoyed it. My husband and I would cut all the vegetables on the weekends so that during the weekdays, we could save time. There was a fixed menu for the entire week and it was repeated every week. In the evenings, with no energy left to prepare snacks, most of the time, we would end up eating junk food.

Now, I love and enjoy cooking and cook almost 3-4 times a day. I keep trying new recipes and surprise my family. Cooking healthy and nutritious food are my topmost priority. Eating outside food has reduced drastically.

• Creative Side

Writing was a hobby since childhood. But I had completely stopped writing after my first daughter was born, mainly due to lack of time, energy and interest. I started writing again after becoming a SAHM. All thanks to Momspresso for inspiring me to write. It's such a great platform for budding bloggers like me. I can never forget the day when my first article got published in Momspresso. It was a dream come true.
Also, I wanted to try my hand at making handmade jewellery since a longtime. Only after staying at home, I got time for it and made a lot of quilling and silk thread jewelleries watching YouTube videos. I thoroughly enjoyed it and was amused exploring my creative side.

• Daughter's Performance At School

During my working days, I couldn't concentrate much on my elder daughter's education and co-curricular activities. It didn't bother me much as she was too young at that time.
Now, I'm able to focus on all her activities. She is doing really well in everything and is happy with the way I'm supporting her.
Being a SAHM is one of the toughest jobs and the most thankless job. Sometimes I feel, going for a full-time job is easier than looking after a baby or toddler for 24*7. But again, I remind myself that being a working mom is also not a cakewalk.
I did enjoy being a working mom. I enjoyed the financial independence, the identity which my job gave me, the feeling of being surrounded by the students all the time, the process of continuous learning and sharing the knowledge, socializing with colleagues and many more things. But, as a mother, I'm enjoying being a SAHM more!

ಮರೆಯಲಾಗದ ಏಪ್ರಿಲ್ ಒಂದು

ನಾವು ಕಸಿನ್ಸ್ ಎಲ್ಲ ಪ್ರತಿ ವರ್ಷದ ಬೇಸಿಗೆಯಂತೆ ಅಜ್ಜಿ ಮನೆಯಲ್ಲಿ ಸೇರಿದ್ದೆವು. ಅಂದು ೧ ಏಪ್ರಿಲ್ ೧೯೯೭. ಎಲ್ಲರನ್ನೂ ಏಪ್ರಿಲ್ ಫೂಲ್ ಮಾಡಬೇಕೆಂದು ನಾನು ನಿರ್ಧರಿಸಿದ್ದೆ. ಹಿರಿಯರು, ಮಕ್ಕಳು ಯಾರನ್ನೂ ಬಿಡಲಿಲ್ಲ. ನಿನ್ನ ಬಟ್ಟೆ ಹರಿದಿದೆ, ತಲೆಯ ಮೇಲೆ ಏನೋ ಇದೆ, ಬೆನ್ನ ಮೇಲೆ ಏನೋ ಇದೆ, ಯಾರೋ ಕರೆಯುತ್ತಿದ್ದಾರೆ, ಹೀಗೆ ಏನೇನೋ ಹೇಳಿ ಫೂಲ್ ಮಾಡಿ ಮಜಾ ತೆಗೆದುಕೊಂಡೆ. ಅಕ್ಕ ಪಕ್ಕದ ಮನೆಯ ಸ್ನೇಹಿತರನ್ನೂ ಬಿಡಲಿಲ್ಲ. ನನ್ನನ್ನು ಫೂಲ್ ಮಾಡಲು ಅವರಾರಿಗೂ ಆಗಲಿಲ್ಲ. ನನ್ನ ಜಂಬ ಇನ್ನೂ ಹೆಚ್ಚಾಯಿತು.
ರಾತ್ರಿ ನಾವೆಲ್ಲ ಜಗುಲಿಯಲ್ಲಿ ಕುಳಿತು ಇಸ್ಪೀಟಿನಲ್ಲಿ ಸೆಟ್ ಆಟ ಆಡುತ್ತಿದ್ದೆವು. ಎದುರಿನ ಜಗುಲಿಯಲ್ಲಿ ಸುಮ್ಮನೆ ಕೂತಿದ್ದ ಅತ್ತೆ ಮಗ 'ಕೆಳಗೆ ಬಿದ್ದಿರೋ ಇಸ್ಪೀಟ್ ಎಲೆ ನಿಂದಾ?' ಎಂದ. ಆಟದ ಗುಂಗಿನಲ್ಲಿದ್ದ ನಾನು ಕೆಳಗೆ ಬಗ್ಗಿದೆ. ಕೂಡಲೇ 'ಏಪ್ರಿಲ್ ಫೂಲ್' ಎಂದು ಕಿರುಚಿದ. 'ಬೆಳಗ್ಗಿನಿಂದ ಎಲ್ಲರನ್ನೂ ಫೂಲ್ ಮಾಡಿ ಮೆರೀತಿದ್ದೆ ಅಲ್ವಾ' ಎಂದು ವಿಜಯದ ನಗೆ ಬೀರಿದ. ನಾನು ಪೆಚ್ಚಾಗಿ ನಕ್ಕೆ.

ಕುಂಕುಮ

ಕನ್ನಡಿಯಲ್ಲಿ ತನ್ನ ಪ್ರತಿಬಿಂಬ ನೋಡಿಕೊಂಡ ಅವನಿಯ ದೃಷ್ಟಿ ಬೈತಲೆಯಲ್ಲಿದ್ದ ಕೆಂಪು ಕುಂಕುಮದ ಮೇಲೆ ಹೋಯಿತು. ಇಂದು ಅವಳ ಮದುವೆಯ ಮೊದಲ ವಾರ್ಷಿಕೋತ್ಸವ.
೮ ವರ್ಷಗಳ ಹಿಂದೆ ೯ ತಿಂಗಳ ತುಂಬು ಗರ್ಭಿಣಿಯಾಗಿದ್ದ ಅವಳಿಗೆ ಬರಸಿಡಿಲಿನಂತೆ ಅಪ್ಪಳಿಸಿದ್ದು ಆಕಾಶನ ಸಾವಿನ ಸುದ್ಧಿ, ಅದೂ ಕೂಡ ಅವರ ಮದುವೆಯ ಮೊದಲನೆಯ ವಾರ್ಷಿಕೋತ್ಸವದ ದಿನದಂದು. ಇಷ್ಟು ವರ್ಷಗಳು ಅವಳು ಬದುಕಿದ್ದು ಕೇವಲ ಮಗನ ಸಲುವಾಗಿ.
ಈಗ ೨ ವರ್ಷಗಳ ಹಿಂದೆ ಅವಳ ಸಹೋದ್ಯೋಗಿ ವಿನಯ್ ಅವಳ ಬಗ್ಗೆ ಎಲ್ಲ ವಿಷಯ ತಿಳಿದೂ ಮದುವೆಯಾಗಲು ಇಚ್ಚಿಸಿದಾಗ ಅವನಿ ಸಾರಾಸಗಟಾಗಿ ನಿರಾಕರಿಸಿದ್ದಳು. ಕೊನೆಗೆ ತಂದೆ ತಾಯಿಯ ಒತ್ತಡ, ಸಮಾಜದಲ್ಲಿ ಒಂಟಿಯಾಗಿ ಬದುಕುವ ಕಷ್ಟ ಹಾಗೂ ತನ್ನ ಮಗನ ಭವಿಷ್ಯದ ದೃಷ್ಟಿಯಿಂದ ಒಪ್ಪಬೇಕಾಯಿತು.
ಆದರೆ ಇಂದು, ಅವನಿಯಷ್ಟು ಸುಖಿ ಯಾರೂ ಇಲ್ಲವೇನೋ. ಖಾಲಿ ಹಾಳೆಯಂತಾಗಿದ್ದ ಅವಳ ಬದುಕಿಗೆ ಬಣ್ಣ ತುಂಬಿದ್ದ ವಿನಯ್.

ಸಾಧನೆ

ಒಂದು ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಅವಳು ಚಿನ್ನದ ಜಿಂಕೆಯಂತೆ ಓಡುತ್ತಿದ್ದಳು. ಅವಳಿಗೆ ಸಿಕ್ಕ ಪದಕಗಳು, ಪುರಸ್ಕಾರಗಳು ಅದೆಷ್ಟೋ. ಒಲಿಂಪಿಕ್ಸ್ ತಯಾರಿಯಲ್ಲಿ ಮುಳುಗಿದ್ದ ಅವಳ ಕನಸುಗಳನ್ನು ನುಚ್ಚುನೂರು ಮಾಡಿದ್ದು ಆ ಅಪಘಾತ! ಎರಡೂ ಕಾಲುಗಳನ್ನು ಕಳೆದುಕೊಂಡು ಹಾಸಿಗೆ ಹಿಡಿದ ಅವಳು ಆ ದೈಹಿಕ, ಮಾನಸಿಕ ಆಘಾತದಿಂದ ಚೇತರಿಸಿಕೊಳ್ಳಲು ೩ ವರ್ಷಗಳೇ ಬೇಕಾದವು.
ಮತ್ತೆ ತಯಾರಿ ನೆಡೆಸಿದಳು. ಕಠಿಣ ಪರಿಶ್ರಮ ಹಾಗೂ ಛಲ ಅವಳನ್ನು ಮುನ್ನುಗ್ಗುವಂತೆ ಮಾಡಿತು.
ಇಂದು ಪ್ಯಾರಾಲಂಪಿಕ್ಸ್ ಗಾಲಿಕುರ್ಚಿ ಓಟದ ಸ್ಪರ್ಧೆಯಲ್ಲಿ ಗೆದ್ದ ಚಿನ್ನದ ಪದಕ ಅವಳ ಕತ್ತನ್ನು ಅಲಂಕರಿಸಿದೆ. ಭಾರತದ ತ್ರಿವರ್ಣ ಧ್ವಜ ಮೇಲಕ್ಕೇರುತ್ತಿದ್ದಂತೆ ಅವಳ ಕಣ್ಣುಗಳಿಂದ ಆನಂದಭಾಷ್ಪ ಕೆಳಗೆ ಹರಿಯಿತು.

ಮನೆ ಕೆಲಸಗಳಲ್ಲಿ ಮಕ್ಕಳು ನಿಮಗೆ ಸಹಾಯ ಮಾಡಲಿ

ಮಕ್ಕಳು ಸದಾ ತಮ್ಮದೇ ಆಟ ಪಾಠಗಳಲ್ಲಿ ಮುಳುಗಿರುತ್ತಾರೆ ನಿಜ. ಆದರೆ, ಸಣ್ಣ ಪುಟ್ಟ ಮನೆಗೆಲಸಗಳಲ್ಲಿ ಅವರು ಭಾಗವಹಿಸುವಂತೆ ನೀವು ಮಾಡುವುದು ಖಂಡಿತ ತಪ್ಪಲ್ಲ. ಇದನ್ನು ನೀವು ನಿಮ್ಮ ಮಗುವಿಗೆ ೪-೫ ವರ್ಷವಾಗುತ್ತಿದ್ದಂತೆಯೇ ಶುರು ಮಾಡಬಹುದು!  ಪ್ರತಿದಿನ ಅಲ್ಲದಿದ್ದರೂ ಆಗಾಗ ಅವರಿಗೆ ಬಿಡುವಿದ್ದಾಗ ಅವರು ನಿಮಗೆ ಸಹಾಯ ಮಾಡಬಹುದು. ಹೆಣ್ಣು ಮಕ್ಕಳು ಹಾಗೂ ಗಂಡು ಮಕ್ಕಳು ಇಬ್ಬರಿಗೂ ಇದು ಅನ್ವಯಿಸುತ್ತದೆ. ಹೆಚ್ಚು ಶ್ರಮ ಬೇಕಿರದ ಕೆಲಸಗಳನ್ನು ಅವರಿಗೆ ನೀಡಬಹುದು. ಇದು ನಿಮ್ಮ ಕೆಲಸದ ಒತ್ತಡ ಕಮ್ಮಿ ಮಾಡಿಕೊಳ್ಳುವ ಉದ್ದೇಶದಿಂದ ಖಂಡಿತ ಅಲ್ಲ ಬದಲಾಗಿ ಕುಟುಂಬದಲ್ಲಿ ಒಬ್ಬರಿಗೊಬ್ಬರು ಸಹಕರಿಸಿಕೊಂಡು ಹೊಂದಿಕೊಂಡು ಹೋಗುವುದು ಹೇಗೆಂದು ಮೊದಲಿನಿಂದ ಅವರಿಗೆ ಮನದಟ್ಟು ಮಾಡಿಕೊಡಲು ಸಹಕಾರಿಯಾಗುತ್ತದೆ. ಈಗಿನಿಂದ ಹಂತ ಹಂತವಾಗಿ ಕಲಿಯುವ ಕೆಲಸಗಳು ಮುಂದೆ ಅವರಿಗೆ ಉಪಯೋಗಕ್ಕೆ ಬರುತ್ತದೆ.
ಯಾವ ಕೆಲಸಗಳಲ್ಲಿ ಮಕ್ಕಳು ನಿಮಗೆ ಸಹಾಯ ಮಾಡಬಹುದು? 

• ನೀವು ತರಕಾರಿ ಹೆಚ್ಚುವಾಗ, ತೊಳೆದಿಟ್ಟ ತರಕಾರಿಗಳನ್ನು ಒಂದೊಂದೇ ತೆಗೆದುಕೊಡುವಂತೆ ಮಗುವಿಗೆ ತಿಳಿಸಿ. ಆದರೆ, ಹರಿತವಾದ ಚಾಕು ಅಥವಾ ಕತ್ತಿಯಿಂದ ಅವರನ್ನು ದೂರವಿರಿಸಿ.
• ಬೀನ್ಸ್ ಮುರಿಯುವುದು, ಹಸಿ ಬಟಾಣಿ ಅಥವಾ ತೊಗರಿಕಾಯಿ ಮುಂತಾದವುಗಳನ್ನು ಬಿಡಿಸುವಾಗ ಅವರೂ ಕೈ ಹಾಕಬಹುದು.
• ಅಂಗಡಿಯಿಂದ ಸಾಮಾನು ತರಲು ಅವರನ್ನು ಕರೆದುಕೊಂಡು ಹೋಗಬಹುದು. ಆದರೆ ನೆನಪಿರಲಿ, ತರಬೇಕಾದ ಸಾಮಾನು ಬಿಟ್ಟು ಬೇರೆ ಏನೂ ಕೊಡಿಸುವುದಿಲ್ಲ ಎಂದು ಮೊದಲೇ ಅವರಿಗೆ ತಾಕೀತು ಮಾಡಿರಿ.
• ಅಂಗಡಿಯಿಂದ ತರಕಾರಿ ಅಥವಾ ಸಾಮಾನುಗಳನ್ನು ತಂದಾಗ, ಅದರ ವಿಂಗಡಣೆ ಮಾಡುವಾಗ ಅವರ ಸಹಾಯ ಪಡೆಯಿರಿ.
• ಒಗೆದ ಬಟ್ಟೆಗಳನ್ನು ಒಣಗಿಸುವಾಗ ಚಿಕ್ಕ ಪುಟ್ಟ ಬಟ್ಟೆಗಳನ್ನು ಬಕೆಟಿನಿಂದ ಎತ್ತಿಕೊಡುವಂತೆ ಹೇಳಿ.
• ಬಟ್ಟೆ ಮಡಚುವಾಗ ಸಣ್ಣ ಬಟ್ಟೆಗಳನ್ನು ಮಡಚಲು ಹೇಳಿ.
• ಮನೆಯ ನೆಲವನ್ನು ಒರೆಸುವಾಗ ಅವರ ಕೈಗೂ ಸಣ್ಣ ಬಟ್ಟೆ ಕೊಟ್ಟು ಯಾವುದಾದರೂ ಒಂದು ಸಣ್ಣ ಜಾಗ ಒರೆಸಲು ಹೇಳಬಹುದು. ಅದು ಮೇಜು ಕುರ್ಚಿಯಾದರೂ ಅಡ್ಡಿಯಿಲ್ಲ.
• ನೀವು ತೊಳೆದಿಟ್ಟ ತಟ್ಟೆ ಲೋಟಗಳನ್ನೋ ಸಣ್ಣ ಪಾತ್ರೆಗಳನ್ನೋ ಸ್ವಸ್ಥಾನದಲ್ಲಿಡಲು ಅಥವಾ ಒರೆಸಿ ಇಡಲು ತಿಳಿಸಿ.
• ಅವರು ಆಟ ಆಡಿ ಮನೆ ತುಂಬಾ ಆಟ ಸಾಮಾನು ಹರಡಿದ್ದರೆ, ಅವರಿಗೇ ಅದೆಲ್ಲವನ್ನು ತೆಗೆದು ಅದರ ಜಾಗದಲ್ಲಿ ಇಡಲು ಹೇಳಿ. ನಿರಾಕರಿಸಿದರೆ, ನೀವೂ ಸಹಾಯ ಮಾಡುವುದಾಗಿ ಹುರಿದುಂಬಿಸಿ.
• ಊಟದ ಮೇಜಿನ ಮೇಲೆ ತಟ್ಟೆಗಳನ್ನು ಜೋಡಿಸಲು ಹೇಳಬಹುದು.
• ಕಪಾಟುಗಳಲ್ಲಿರುವ ವಸ್ತುಗಳನ್ನು ತೆಗೆದು ಪುನಃ ಸುಸ್ಥಿತಿಯಲ್ಲಿ ಇರಿಸುವಾಗ ಅವರ ಸಹಾಯ ಪಡೆಯಬಹುದು.
• ಗಿಡಗಳಿಗೆ ನೀರು ಹಾಕುವಾಗ ಅವರ ಕೈಯಲ್ಲೂ ನೀರು ಹಾಕಿಸಿ.

ಪ್ರಯೋಜನಗಳು
ಚಿಕ್ಕ ವಯಸ್ಸಿನಿಂದಲೇ ಮಕ್ಕಳನ್ನು ಮನೆಕೆಲಸಗಳಲ್ಲಿ  ತೊಡಗಿಸಿಕೊಳ್ಳುವುದರಿಂದ ಹಲವು ಪ್ರಯೋಜನಗಳಿವೆ.

• ಕುಟುಂಬದಲ್ಲಿ ಸಾಮರಸ್ಯ ಹೆಚ್ಚುತ್ತದೆ. ಒಬ್ಬರಿಗೊಬ್ಬರು ಕಷ್ಟ ಸುಖದಲ್ಲಿ ಸಹಕರಿಸಬೇಕೆಂಬುದು ಮಕ್ಕಳಿಗೆ ತಿಳಿಯುತ್ತದೆ.
• ಅವರೊಂದಿಗೆ ಮಾತನಾಡುತ್ತ ಕೆಲಸಗಳನ್ನು ಮಾಡಿದರೆ ನಿಮ್ಮ ಹಾಗೂ ಅವರ ಮಧ್ಯೆ ಸಂವಹನ ಹೆಚ್ಚುತ್ತದೆ, ಅವರೊಂದಿಗೆ ಹೆಚ್ಚು ಸಮಯ ಕಳೆದಂತಾಗುತ್ತದೆ. ಮಕ್ಕಳು ಅದನ್ನು ಇಷ್ಟ ಪಡುತ್ತಾರೆ.
• ಟೀಮ್ ವರ್ಕ್ ಅಥವಾ ತಂಡದಲ್ಲಿ ಕೆಲಸಮಾಡಿದ ಅನುಭವ ಅವರ ಅರಿವಿಗೆ ಬರುತ್ತದೆ. ಒಂದು ಕೆಲಸ ಮಾಡುವಾಗ ಅದಕ್ಕೆ ಮನೆ ಮಂದಿಯೆಲ್ಲಾ ಕೈ ಜೋಡಿಸಿದರೆ ಆ ಕೆಲಸ ಹೇಗೆ ಕಡಿಮೆ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ದಕ್ಷತೆಯಿಂದ ಮುಗಿಸಬಹುದು ಎಂದು ತಿಳಿಯುತ್ತದೆ.
• ಅಡಿಗೆ ಮಾಡುವುದು, ಬಟ್ಟೆ ಒಗೆಯುವುದು ಮನೆ ಶುಚಿಗೊಳಿಸುವುದು, ಅಂಗಡಿಯಿಂದ ಸಾಮಾನು ತರುವುದು ಹೀಗೆ ಪ್ರತಿಯೊಂದು ಕೆಲಸಕ್ಕೂ ಶ್ರಮ ಅಗತ್ಯ ಎಂಬುದು ಅವರಿಗೆ ತಿಳಿಯುತ್ತದೆ. ತಮಗಾಗಿ ತಮ್ಮ ತಂದೆ ತಾಯಿಗಳು ಶ್ರಮಿಸುತ್ತಿದ್ದಾರೆ ಎಂಬುದು ಅವರಿಗೆ ಅರಿವಾಗುತ್ತದೆ.
• ಅಡಿಗೆ ಮನೆಯ ಕೆಲಸಗಳಲ್ಲಿ ಭಾಗವಹಿಸುವುದರಿಂದ ವಿವಿಧ ತರಕಾರಿ, ಹಣ್ಣುಗಳು, ಕಾಳು ಬೆಳೆಗಳ ಪರಿಚಯ ಆಗುತ್ತದೆ ಇದರಿಂದ ಅವರ ಸಾಮಾನ್ಯ ಜ್ಞಾನ ಹೆಚ್ಚುತ್ತದೆ. ಒಂದು ಅಡಿಗೆಗೆ ಯಾವೆಲ್ಲ ಪದಾರ್ಥಗಳು ಉಪಯೋಗಿಸಿರಬಹುದು ಎಂಬ ಕನಿಷ್ಠ ತಿಳುವಳಿಕೆ ಅಗತ್ಯ.
• ಮುಂದೆ ಅವರು ವಿದ್ಯಾಭ್ಯಾಸಕ್ಕೋ ಅಥವಾ ಕೆಲಸದ ಸಲುವಾಗಿ ಬೇರೆ ಊರಿಗೋ, ರಾಜ್ಯಕ್ಕೋ ಅಥವಾ ದೇಶಕ್ಕೋ ಹೋದಾಗ ಮೊದಲಿನಿಂದಲೂ ಕಲಿತ ಈ ಕೆಲಸಗಳು ಅವರ ಸಹಾಯಕ್ಕೆ ಬರುತ್ತದೆ. ತುರ್ತುಪರಿಸ್ಥಿತಿಯಲ್ಲಿ ಧೃತಿಗೆಡದೆ, ಇನ್ನೊಬ್ಬರ ಮೇಲೆ ಅವಲಂಬಿತರಾಗದೆ ತಮ್ಮ ಕೆಲಸಗಳನ್ನು ತಾವೇ ಮಾಡಿಕೊಳ್ಳುವಷ್ಟು ಸಮರ್ಥರಾಗುತ್ತಾರೆ.
• ಅವರನ್ನು ಸೋಮಾರಿಗಳಾಗದಂತೆ ತಡೆಯುತ್ತದೆ. ಮುಂದೆ ಎಂದೋ ಅನಿವಾರ್ಯವಾಗಿ ಮನಸ್ಸಿಲ್ಲದ ಮನಸ್ಸಿನಿಂದ ಮಾಡುವುದಕ್ಕಿಂತ ಮೊದಲಿನಿಂದಲೇ ಎಲ್ಲ ಕೆಲಸಗಳನ್ನು ಹೇಗೆ ಮಾಡುವುದು ಎಂಬ ಸಾಮಾನ್ಯಜ್ಞಾನ, ಅದರ ಅನುಭವ ಹಾಗೂ ಮಾಡುವ ಅಭ್ಯಾಸ ಇದ್ದರೆ ಒಳ್ಳೆಯದು.
• ಚಿಕ್ಕ ವಯಸ್ಸಿನಿಂದಲೇ ಶಿಸ್ತನ್ನು ರೂಢಿಸಿಕೊಳ್ಳಲು ಅವರಿಗೆ ಸಹಾಯವಾಗುತ್ತದೆ.

ನೆನಪಿರಲಿ, ನೀವು ಕರೆದಾಗಲೆಲ್ಲ ಮಕ್ಕಳು ನಿಮ್ಮ ಸಹಾಯಕ್ಕೆ ಬರದೇ ಇರಬಹುದು. ಅದಕ್ಕಾಗಿ ಬೇಸರಿಸಬೇಕಾಗಿಲ್ಲ ಏಕೆಂದರೆ, ಮಕ್ಕಳ ಮನಸ್ಸು ಸೂಕ್ಷ್ಮ ಹಾಗೂ ಚಂಚಲ. ಅದು ಒಂದೊಂದು ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಒಂದೊಂದು ರೀತಿ ಇರುತ್ತದೆ. ನಿಧಾನವಾಗಿ ಇದರ ಬಗ್ಗೆ ಅವರಿಗೆ ತಿಳಿ ಹೇಳಿ, ಆಗಾಗ ಅವರನ್ನು ಕೆಲಸದಲ್ಲಿ ತೊಡಗಿಸಿಕೊಳ್ಳಿ. ಹೆಚ್ಚು ಶ್ರಮವಿರದ, ಅವರಿಗೆ ಖುಷಿ ಕೊಡುವ ಕೆಲಸಗಳನ್ನು ಹೇಳಿ. ನೀವು ಹೇಳುವ ಕೆಲಸ ಅವರಿಗೆ ಶಿಕ್ಷೆ ಎನಿಸಬಾರದು. ಅವರು ಕೆಲಸ ಮಾಡಿದ ನಂತರ ಅವರನ್ನು ಹೊಗಳಲು ಖಂಡಿತಾ ಮರೆಯದಿರಿ. ನೀವು ಕೊಡುವ ಶಹಬ್ಬಾಸ್ಗಿರಿ ಅವರಿಗೆ ಉತ್ತೇಜನ ನೀಡುತ್ತದೆ. ತಾವೇನೋ ಒಳ್ಳೆಯದನ್ನು ಮಾಡಿ ತಂದೆ ತಾಯಿಯನ್ನು ಖುಷಿಪಡಿಸಿದ್ದೇವೆ ಎಂದು ಅವರಿಗೆ ಹೆಮ್ಮೆಯಾಗುತ್ತದೆ.

ಕಣ್ಣಿನಲ್ಲೇ ಅಳೆಯುವವರು

ಪ್ರಪಂಚದಲ್ಲಿ ಎಲ್ಲಾ ರೀತಿಯ ಜನರಿರುತ್ತಾರೆ. ದೇವರು ಒಬ್ಬೊಬ್ಬರಿಗೆ ಒಂದೊಂದು ಪ್ರತಿಭೆಯನ್ನು ನೀಡಿರುತ್ತಾನೆ. ಕೆಲವರು ಅದನ್ನು ಸಕಾರಾತ್ಮಕವಾಗಿ ಬಳಸಿಕೊಂಡರೆ ಇನ್ನು ಕೆಲವರು ನಕಾರಾತ್ಮಕವಾಗಿ ಬಳಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಾರೆ. ಈ ನಕಾರಾತ್ಮಕ ಕಲೆ ಕೆಲವೊಮ್ಮೆ ಇತರರಿಗೆ ಹಾನಿ ಉಂಟುಮಾಡಬಹುದು ಅಥವಾ ಮುಜುಗರ ಉಂಟುಮಾಡಬಹುದು. ಹಲವು ಬಾರಿ ಹಾಸ್ಯಾತ್ಮಕ ಸನ್ನಿವೇಶಗಳನ್ನೂ ಹುಟ್ಟುಹಾಕಬಹುದು. ಇಲ್ಲಿ ನಾನು ಹೇಳ ಹೊರಟಿರುವುದು ಕಣ್ಣಿನಲ್ಲೇ ಇನ್ನೊಬ್ಬರನ್ನು ಅಳೆಯುವ ಕಲೆಯ ಬಗ್ಗೆ. ಹೌದು, ಅದೂ ಒಂದು ಕಲೆ!
ಇತ್ತೀಚೆಗೆ ಸಂಬಂಧಿಕರೊಬ್ಬರ ಮನೆಯ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮಕ್ಕೆ ಹೋಗಿದ್ದೆ. ಅಲ್ಲಿ, ಪರಿಚಯದವರೊಬ್ಬರು ಸಿಕ್ಕರು. ಆಕೆಯೂ ನಮ್ಮ ದೂರದ ಸಂಬಂಧಿಯೇ. ಭೇಟಿಯಾಗಿ ಬಹಳ ದಿನಗಳಾಗಿತ್ತು. ಇಬ್ಬರೂ ಮಾತನಾಡಲು ಶುರು ಮಾಡಿದೆವು. ಕೂಡಲೇ ನನ್ನ ಗಮನಕ್ಕೆ ಬಂದ ವಿಚಾರವೆಂದರೆ, ಆಕೆಯ ದೃಷ್ಟಿ ಪದೇ ಪದೇ ನನ್ನ ಕಿವಿ ಹಾಗೂ ಕುತ್ತಿಗೆಯ ಮೇಲೆ ಹರಿದಾಡುತ್ತಿತ್ತು. ಮೊದಲು ನನಗೆ ಅರ್ಥವಾಗದಿದ್ದರೂ ನಂತರ ಹೊಳೆಯಿತು. ಅಂದು ನಾನು ಚಿನ್ನದ ಒಡವೆ ಧರಿಸದೆ ಗಿಲೀಟು ಒಡವೆ ಧರಿಸಿದ್ದೆ. ಆಕೆ ಅದು ಚಿನ್ನದ್ದು ಹೌದೋ ಅಲ್ಲವೋ ಎಂದು ಪರೀಕ್ಷೆ ಮಾಡಿ ನೋಡುತ್ತಿದ್ದರು ಅನ್ನಿಸುತ್ತದೆ. ಒಟ್ಟಿನಲ್ಲಿ 3-4 ಬಾರಿ ಎದುರು ಸಿಕ್ಕಾಗೆಲ್ಲಾ ಕಣ್ಣಿನಲ್ಲೇ ಅಳೆದೂ ಅಳೆದೂ ನನಗೆ ಮುಜುಗರವನ್ನುಂಟು ಮಾಡಿದರು. ನನ್ನ ಗ್ರಹಚಾರವೆಂಬಂತೆ ಊಟದ ಪಂಕ್ತಿಯಲ್ಲಿ ಆಕೆ ನನ್ನ ಪಕ್ಕವೇ ಕೂರಬೇಕೇ? ಅಲ್ಲೂ ಅದೇ ನೋಟ. ಆಕೆಗೆ ನಾನೇ ಬಾಯಿಬಿಟ್ಟು ಅದು ಗಿಲೀಟು ಒಡವೆ ಎಂದು ಹೇಳಿಬಿಡೋಣ ಎನ್ನುವಷ್ಟು ಹಿಂಸೆಯಾಯಿತು.
ಇನ್ನು ಕೆಲವರಿರುತ್ತಾರೆ, ಅವರಿಗೆ ನೀವು ತೊಟ್ಟ ಸೀರೆ ಹಾಗೂ ಒಡವೆ ಈ ಹಿಂದೆ ಬೇರೆ ಯಾವ ಸಮಾರಂಭದಲ್ಲಿ ತೊಟ್ಟಿದ್ದಿರಿ ಎಂಬುದು ನಿಖರವಾಗಿ ನೆನಪಿರುತ್ತದೆ! ಅದು ೧-೨ ವರ್ಷದ ಹಿಂದೆಯಾಗಿದ್ದರೂ ಅಷ್ಟೇ. ಏಕೆಂದರೆ ಅವರುಗಳು ಸಮಾರಂಭಗಳಿಗೆ ಹೋಗುವುದೇ ಯಾರು ಎಷ್ಟು ಚಿನ್ನ ಹಾಕಿದ್ದಾರೆ, ಎಷ್ಟು ಬೆಲೆಬಾಳುವ ಸೀರೆ ಉಟ್ಟಿದ್ದಾರೆ ಎಂದು ಅಳೆಯಲು! ಇದೇ ಜ್ಞಾಪಕಶಕ್ತಿಯನ್ನು ಒಳ್ಳೆಯ ಕೆಲಸಗಳಿಗೆ ಬಳಸಿಕೊಂಡರೆ ಎಷ್ಟೆಲ್ಲಾ ಸಾಧಿಸಬಹುದು ಅಲ್ಲವೇ?
ಕೆಲವರಿಗೆ ಕಣ್ಣಿನಲ್ಲೇ ಇನ್ನೊಬ್ಬರನ್ನು ಅಳೆಯುವುದು ಒಂದು ಚಟ. ಎಲ್ಲಿ ಯಾವಾಗ ಯಾರು ಎದುರಿಗೆ ಸಿಕ್ಕರೂ ಅವರನ್ನು ಮೇಲಿಂದ ಕೆಳಗೆ ಅಳೆದೂ ತೂಗಿ ನೋಡುವುದು. ಎದುರಿನವರಿಗೆ ಇದು ಗಮನಕ್ಕೆ ಬಂದು ಮುಜುಗರವಾದರೂ ಇವರಿಗೆ ಅದರ ಪರಿವೇ ಇರುವುದಿಲ್ಲ.

ಇನ್ನು ಕೆಲವರಿರುತ್ತಾರೆ, ಅವರಿಗೆ ನಿಮ್ಮ ಅಥವಾ ನಿಮಗೆ ಸಂಬಂಧಪಟ್ಟ ಯಾವುದೋ ವಿಷಯದ ಬಗ್ಗೆ ಪೂರ್ತಿ ಅಥವಾ ಅರ್ಧಂಬರ್ಧ ಮಾಹಿತಿ ಲಭಿಸಿರುತ್ತದೆ. ಅದನ್ನು ನಿಮ್ಮ ಬಾಯಿಂದಲೇ ಕೇಳಬೇಕೆಂದು, ಅದರ ಬಗ್ಗೆ ನೀವು ಏನು ಹೇಳುತ್ತೀರೆಂದು ತಿಳಿಯಲು ಕುತೂಹಲಿಗಳಾಗಿರುತ್ತಾರೆ. ನೀವು ಉತ್ತರಿಸುವಾಗ ನಿಜ ಹೇಳುತ್ತಿದ್ದೀರೋ ಅಥವಾ ಸುಳ್ಳು ಹೇಳುತ್ತಿದ್ದೀರೋ ಎಂದು ನಿಮ್ಮನ್ನು ಕಣ್ಣಿನಲ್ಲೇ ಅಳೆಯುತ್ತಿರುತ್ತಾರೆ. ನೀವು ನಿಜ ಹೇಳುತ್ತಿದ್ದರೂ ಅವರ ಮುಖಭಾವ ಕಂಡು ನಿಮ್ಮ ಮೇಲೇ ನಿಮಗೆ ಅನುಮಾನವಾಗಬೇಕು. ಅಕಸ್ಮಾತ್ ಅವರಿಂದ ತಪ್ಪಿಸಿಕೊಳ್ಳಲು ನೀವು ಸುಳ್ಳು ಹೇಳುತ್ತಿದ್ದರೆ, ಅವರ ಅನುಮಾನದ ನೋಟ ಅಥವಾ ವ್ಯಂಗ್ಯ ಮುಖಭಾವ ಕಂಡು, ಗೊತ್ತಿದ್ದೂ ಹಿಂಸಿಸಲು ಕೇಳುತ್ತಿದ್ದಾರೆ ಎಂಬುದು ನಿಮಗೆ ಖಾತ್ರಿಯಾಗಿಬಿಡುತ್ತದೆ.
ಈ ಕಣ್ಣಿನಲ್ಲೇ ಅಳೆಯುವವರು ನಿಮ್ಮ ಮನೆಯನ್ನೋ ಕಾರನ್ನೋ ಬಟ್ಟೆ ಬರೆಯನ್ನೋ ನೋಡಿ ನಿಮ್ಮ ಯೋಗ್ಯತೆ, ಅಂತಸ್ತು, ಸ್ವಭಾವ ಮುಂತಾದವುಗಳ ಬಗ್ಗೆ ತಮ್ಮದೇ ಆದ ಅಭಿಪ್ರಾಯ ಸೃಷ್ಟಿಸಿಕೊಂಡುಬಿಡುತ್ತಾರೆ ಎಷ್ಟೋ ಬಾರಿ ಅವರ ಲೆಕ್ಕಾಚಾರ ತಪ್ಪಾಗಿರುತ್ತದೆ. ಏಕೆಂದರೆ, ಅವರು ನಿಮ್ಮ ಬಾಹ್ಯನೋಟ ಕಂಡು ನಿಮ್ಮ ಬಗ್ಗೆ ತೀರ್ಮಾನಕ್ಕೆ ಬರುವವರು. ಇಂಥವರಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚಿನವರು ನಿಮ್ಮ ಬಗ್ಗೆ ಗಾಳಿಸುದ್ಧಿ ಹರಡುವವರೂ ಆಗಿರುತ್ತಾರೆ, ನಿಮ್ಮ ಬಗ್ಗೆ ಹೊಟ್ಟೆಕಿಚ್ಚು ಪಡುವವರಾಗಿರುತ್ತಾರೆ. ಆದ್ದರಿಂದ, ಇಂಥವರಿಂದ ಆದಷ್ಟು ದೂರವಿರಿ!
ಇಂಥವರಿಗೆ ಒಂದೇ ಒಂದು ಸಂದೇಶವೆಂದರೆ, "ದಯವಿಟ್ಟು ನೀವೂ ಬದುಕಿ, ಬೇರೆಯವರಿಗೂ ಬದುಕಲು ಬಿಡಿ!".

ಸಾಹಸಿ

ಅವಳು ಹುಟ್ಟಿದಾಗ ಸಂತೋಷಪಟ್ಟವರಿಗಿಂತ ಸಂಕಟಪಟ್ಟವರೇ ಹೆಚ್ಚು. ಆದರೆ, ಅವಳ ತಾಯಿ ಅವಳನ್ನು ಯಾರಿಗೂ ಕಮ್ಮಿ ಇಲ್ಲದಂತೆ ಬೆಳೆಸಿದಳು.

ಆ ಊರಿನಲ್ಲಿ ಇತ್ತೀಚೆಗೆ ಸರಣಿ ಸರಗಳ್ಳತನ ಹೆಚ್ಚಾಗಿತ್ತು. ಪೊಲೀಸರು ಎಷ್ಟು ಪ್ರಯತ್ನಪಟ್ಟರೂ ಒಬ್ಬರನ್ನೂ ಹಿಡಿಯಲಾಗಿರಲಿಲ್ಲ. ಅಂದು, ಕಾಲೇಜಿನಿಂದ ಒಬ್ಬಳೇ ವಾಪಾಸಾಗುತ್ತಿದ್ದ ಅವಳ ಕುತ್ತಿಗೆಗೆ ಬೈಕಿನಲ್ಲಿ ಬಂದ ಇಬ್ಬರಲ್ಲಿ ಒಬ್ಬ ಕೈ ಹಾಕಿದ. ಇತ್ತೀಚಿನ ವಿದ್ಯಮಾನಗಳಿಂದ ಬಹಳ ಎಚ್ಚರಿಕೆಯಿಂದ ಇದ್ದ ಅವಳು ಕೂಡಲೇ ಅವನ ಕತ್ತಿನ ಪಟ್ಟಿ ಹಿಡಿದೆಳೆದು ಕೆಳಗೆ ಬೀಳಿಸಿ 'ಕಳ್ಳ ಕಳ್ಳ' ಎಂದು ಕೂಗಲು ಜನರೆಲ್ಲ ಜಮಾಯಿಸಿ ಅವನನ್ನು ಚೆನ್ನಾಗಿ ತದುಕಿ ಪೊಲೀಸರಿಗೆ ಒಪ್ಪಿಸಿದರು. ಮತ್ತೊಬ್ಬ ತಪ್ಪಿಸಿಕೊಂಡರೂ, ಕೆಲವೇ ದಿನಗಳಲ್ಲಿ ಇಡೀ ಗುಂಪನ್ನೇ ಹಿಡಿಯಲಾಯಿತು. ಊರ ಪ್ರಮುಖರಿಂದ ಅವಳಿಗೆ ಸನ್ಮಾನವೂ ಆಯಿತು.

ತಾನು ಬುದ್ಧಿವಂತೆ, ಧೈರ್ಯವಂತೆ ಮಾತ್ರವಲ್ಲದೆ ತೋಳ್ಬಲದಲ್ಲೂ ಯಾರಿಗೂ ಕಮ್ಮಿ ಇಲ್ಲ ಎಂದು ತನ್ನ ತಾಯಿ ಎದುರಿಗೆ ಅವಳು ಖುಷಿಪಟ್ಟಿದ್ದು ಹೀಗೆ.

ಮೂಕಭಾಷೆ

"ಲಕ್ಷ್ಮಿ ಎರಡು ದಿನಗಳಿಂದ ಉಪವಾಸವಿದ್ದಾಳೆ. ಇಷ್ಟು ದಿನ ಹೇಗೋ ಸಂಭಾಳಿಸಿದ್ದೇನೆ, ಇನ್ನು ಅಸಾಧ್ಯವೆನಿಸುತ್ತಿದೆ ಕೂಡಲೇ ಹೊರಟು ಬಾ!", ಸುರೇಶನ ದೂರವಾಣಿ ಕರೆ ಸುಜಾತಳನ್ನು ಕಂಗೆಡಿಸಿತು. "ಆದಿಯನ್ನು ಈ ಸ್ಥಿತಿಯಲ್ಲಿ ಬಿಟ್ಟು ಹೇಗೆ ಹೋಗಲಿ?" ಎಂದು ಚಿಂತಿಸಿದಳು.
"ಪರವಾಗಿಲ್ಲ ಹೋಗಿ ಬನ್ನಿ ಆಂಟಿ, ನಾನು ಅವನನ್ನು 2 ದಿನ ಕಾಲೇಜಿಗೆ ರಜೆ ಹಾಕಿ ನೋಡಿಕೊಳ್ಳುತ್ತೇನೆ, ಹೇಗೂ ಟೈಫೋಯ್ಡ್ ಜ್ವರ ಅವನಿಗೀಗ ಇಳಿದಿದೆ ಇನ್ನು ಚಿಂತೆ ಇಲ್ಲ. ಪಾಪ ಅಂಕಲ್ಲಿಗೂ ಕುಯ್ಲು ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಇಲ್ಲಿಗೆ ಬರುವುದು ಕಷ್ಟ", ಆದಿಯ ಸ್ನೇಹಿತ ಪ್ರಕಾಶ ಭರವಸೆ ನೀಡಿದ.
ಮನೆಯ ಅಂಗಳಕ್ಕೆ ಕಾಲಿಡುತ್ತಿದ್ದಂತೆ ಹುಲ್ಲಿನ ಕಟ್ಟು ತೆಗೆದುಕೊಂಡು ಸುಜಾತ ಕೊಟ್ಟಿಗೆಗೆ ಧಾವಿಸಿದಳು. ಲಕ್ಷ್ಮಿಯ ಮೈದಡವಿ ಹುಲ್ಲು ನೀಡಲು, ಒಂದೇ ಉಸಿರಿನಲ್ಲಿ ತಿಂದು ಮುಗಿಸಿ ತನ್ನ ಒಡತಿಯ ಕೈ ನೆಕ್ಕಲು ಶುರು ಮಾಡಿತು. "ನನ್ನ ಬಿಟ್ಟು ಎಲ್ಲೂ ಹೋಗಕೂಡದು" , ಎಂದು ಅದು ತನ್ನ ಮೂಕ ಭಾಷೆಯಲ್ಲಿ ಹೇಳಿದಂತೆ ಸುಜಾತಳಿಗೆ ಭಾಸವಾಗಿ ಪ್ರೀತಿಯಿಂದ ಮತ್ತೆ ಅದರ ಮೈ ಸವರಿದಳು.

ಮಾತೃಭಾಷೆ

ಎಲ್ಲರ ಮಾತೃಭಾಷೆ ಕನ್ನಡವೇ ಆಗಿದ್ದರೂ ಕೂಡ ಆ ಗೆಳತಿಯರ ಗುಂಪಲ್ಲಿ ಆಂಗ್ಲ ಭಾಷೆಯ ಕಲರವವೇ ಹೆಚ್ಚಾಗಿತ್ತು. ಅದರಲ್ಲೂ ನಯನಳಂತೂ ಕನ್ನಡ ಮಾತನಾಡುವುದೇ ಅವಮಾನವೆಂಬಂತೆ ಆಡುತ್ತಿದ್ದಳು. ಹಾಗಾಗಿ ಕನ್ನಡಾಭಿಮಾನಿ ಕಾವ್ಯಳಿಗೂ ಇವಳಿಗೂ ಸದಾ ಜಟಾಪಟಿ ಆಗುತ್ತಿತ್ತು. 

ಅಂದು ಗೆಳತಿಯರೆಲ್ಲ ಯಾವ ಸಿನೆಮಾಗೆ ಹೋಗುವುದು ಎಂದು ಚರ್ಚಿಸುತ್ತಿದ್ದಾಗ, ನಯನ ತಾನಂತೂ ಕನ್ನಡ ಚಿತ್ರ ನೋಡಲು ಬರುವುದೇ ಇಲ್ಲ ಎಂದು ಖಡಾಖಂಡಿತವಾಗಿ ಹೇಳಿದಾಗ ಕಾವ್ಯಳಿಗೆ ರೋಸಿ ಹೋಯಿತು. 

ಮಾಡುತ್ತೇನೆ ಇವಳಿಗೆ ಎಂದು ಕಾವ್ಯ ನಯನಳ ಕೈಗೆ ಚಿವುಟಿದಳು. ಕೂಡಲೇ ಕಿಟಾರನೆ ನಯನ ಕಿರುಚ್ಚಿದ್ದು 'ಅಮ್ಮಾಆ...' ಎಂದು. ಸಿಟ್ಟಿನಿಂದ ಅವಳು ಕಾವ್ಯಳ ಕಡೆ ನೋಡಲು, ಕಾವ್ಯಳು "ನೋವಾದಾಗ ಯಾವ ಭಾಷೆ ನಿನ್ನ ಬಾಯಲ್ಲಿ ಬರುತ್ತದೆ ಎಂದು ನೋಡಬೇಕಿತ್ತು" ಎಂದು ಕಣ್ಣು ಮಿಟುಕಿಸಿದಾಗ ನಯನಳಿಗೆ ತನ್ನ ತಪ್ಪಿನ ಅರಿವಾಗಿ ನಾಚಿಕೆಯಾಯಿತು.

Try These Yummy Recipes With Leftover Bananas

Banana is one fruit which is available the entire year, irrespective of the season. Offering bananas to the God is considered as auspicious, which is the reason bananas are must for all the festivals and functions. But, what to do with the leftover bananas after the festival? Here are some easy and yummy recipes using leftover bananas with very less ingredients.
(For all the recipes here, I am referring to Elaichi Banana. If you are using any other variety, increase/decrease the number of bananas according to their size)

• Spicy Banana

Ingredients:

• 1 cup grated coconut
• 5-6 green chilies
• 1 tsp sesame seeds
• 8-10 bananas
• Salt to taste
• Water

Method:

• Add the coconut, green chilies and sesame seeds to the mixer grinder, add salt and a little water and prepare a mixture with the consistency of chutney.
• Transfer this mixture to a bowl, add chopped bananas to it and mix well.

It can be consumed as it is or serve it with hot chapati, poori or dosa.

• Sweet Banana (Rasaayana)

Ingredients:

• 1 cup grated coconut
• 1/2 cup grated jaggery
• 8-10 bananas
• 1/4 tsp cardamom powder

Method 1:

• Take a mixing bowl, add chopped bananas, coconut, jaggery and cardamom powder. Mix well.

(Or)

Method 2:

• Grind the coconut adding half cup of water.
• Using a strainer, squeeze it to obtain coconut milk.
• Add jaggery and mix well till it dissolves in the coconut milk.
• Now add chopped bananas and cardamom powder to it and mix well.

It can be consumed as it is or serve it with hot chapati, dosa or poori.

• Banana Buns

Ingredients:

• 5-6 overripe bananas
• 2 cups maida
• 1/4 tsp baking soda
• 1/2 tsp cumin seeds
• 3-4 tsp sour curd
• 4-5 tsp sugar
• Salt to taste
• Refined oil for deep frying

Method:

• In a bowl, mash the bananas thoroughly.
• Now add curd, sugar, baking soda, salt and cumin seeds. Mix well.
• Add maida flour to the above mixture to prepare a dough whose consistency is similar to the chapati dough.
• Cover the lid and allow the dough to ferment overnight (7-8 hours).
• Once the dough is fermented, form lemon sized balls, roll it to the size of a poori, which is little thick.
• Heat the oil in a frying pan and deep fry the buns till you get a nice golden brown colour.

Serve the hot banana buns with or without coconut chutney. You can prepare it for breakfast or as an evening snack.

The Gossipmonger

"You know what!!?, Veena's daughter is diagnosed with a rare disease", Sheela whispered.
 "Oh that's sad! Hope it's curable", replied Naina in a concerned tone.
 "Hmm", Sheela sighed.

Sheela shouldn't have revealed it to anyone, Naina felt. Veena might have shared it only with Sheela as they are good friends.

"You know what!!?, Preeti and her husband fight every other day, might get divorced soon", Sheela said very calmly.
Naina was shocked, recently she had seen the couple in a park, enjoying with their son.

"You know what!!?, the next target might be you. Beware of Sheela!", Naina warned herself.

ಸಾಧನೆ

"ಇಂತಹ ದುರದೃಷ್ಟವಂತ ಮಗ ಹುಟ್ಟಿದ ಕೂಡಲೇ ಸತ್ತಿದ್ದರೆ ಚೆನ್ನಾಗಿತ್ತು", ಎಂದು ಸದಾ ಗೊಣಗುತ್ತಿದ್ದ ತಂದೆ, "ನನ್ನ ಕಂದನಿಗೆ ಏಕೆ ಇಂತಹ ಶಿಕ್ಷೆ", ಎಂದು ಸದಾ ಕೊರಗುತ್ತಿದ್ದ ತಾಯಿ, ಇವರಿಬ್ಬರಿಗೂ ಈ ಸಿಹಿ ಸುದ್ಧಿ ತಿಳಿಸಬೇಕು ಎಂದು ವಿನಯ ತನ್ನ ವಾಕಿಂಗ್ ಸ್ಟಿಕ್ ಹಿಡಿದು ಬಸ್ ಸ್ಟಾಪಿನಿಂದ ಮನೆಯ ಕಡೆಗೆ ಹೊರಟಿದ್ದ. 

ಇಂದು ಅವನ ಸಂತೋಷಕ್ಕೆ ಪಾರವೇ ಇರಲಿಲ್ಲ. ಇದಕ್ಕೆಲ್ಲ, ಸದಾ ತನ್ನಲ್ಲಿ ಆತ್ಮವಿಶ್ವಾಸ ತುಂಬುತ್ತಿದ್ದ ಅಂಧರ ಶಾಲೆಯ ಗುರುಗಳೆಲ್ಲರೂ ಕಾರಣ ಎಂಬ ಕೃತಜ್ಞತಾಭಾವ ಅವನಿಗೆ ಖಂಡಿತ ಇತ್ತು. ಅದಕ್ಕೇ ತಾನೇ ಮೊದಲು ಅಲ್ಲಿಗೇ ಹೋಗಿ ಅವರಿಗೆಲ್ಲ ನಮಸ್ಕರಿಸಿ ಸಿಹಿ ಹಂಚಿ ಬಂದಿದ್ದಾನೆ.

ವಿನಯನಿಗೆ ಪ್ರತಿಷ್ಠಿತ ಸಾಫ್ಟವೇರ್ ಕಂಪನಿಯೊಂದರಲ್ಲಿ , ಅಂಧರಿಗಾಗಿ ತಯಾರಿಸುತ್ತಿದ್ದ ತಂತ್ರಾಂಶಗಳ ಪರೀಕ್ಷಾ ವಿಭಾಗದಲ್ಲಿ ಉದ್ಯೋಗ ದೊರೆತಿತ್ತು. ಬದುಕುವ ಛಲ, ಆತ್ಮವಿಶ್ವಾಸ ಹಾಗೂ ಆಶಾವಾದವಿದ್ದರೆ ಏನನ್ನು ಬೇಕಾದರೂ ಸಾಧಿಸಬಹುದು ಎಂಬುದಕ್ಕೆ, ಇಂದು ಎಲ್ಲಾ ಸವಾಲುಗಳನ್ನು ಮೀರಿ ನಿಂತಿರುವ ವಿನಯನೇ ಜೀವಂತ ಸಾಕ್ಷಿ!

ಮಹಾದಾನ

ತನ್ನ ವಾಕಿಂಗ್ ಸ್ಟಿಕ್ ಹಿಡಿದು ಮನೆಯಿಂದ ಹೊರಟ ಅಶೋಕನ ನಡಿಗೆಯಲ್ಲಿ ಇಂದು ಹೊಸ ಹುರುಪಿತ್ತು. ಅವನ ಎಷ್ಟೋ ವರ್ಷಗಳ ಕನಸು ನನಸಾಗುವುದರಲ್ಲಿತ್ತು. ಡಾ|| ವೆಂಕಟೇಶ್ ದೂರವಾಣಿ ಕರೆ ಮಾಡಿ ವಿಷಯ ತಿಳಿಸಿದಾಗ ಅಶೋಕನಿಗೆ ನಂಬಲು ಸಾಧ್ಯವಾಗಲಿಲ್ಲ.

ಹಲವು ವರ್ಷಗಳ ಹಿಂದೆ ಒಂದು ರಸ್ತೆ ಅಪಘಾತದಲ್ಲಿ ತನ್ನ ಕಣ್ಣಿನ ಕಾರ್ನಿಯಾಗೆ ಬಿದ್ದ ಏಟಿನಿಂದಾಗಿ ಅಶೋಕ ದೃಷ್ಟಿ ಕಳೆದುಕೊಂಡಿದ್ದ. ಈಗ, ರಸ್ತೆ ಅಪಘಾತವೊಂದರಲ್ಲಿ ಮೃತನಾದ ವ್ಯಕ್ತಿಯೊಬ್ಬನ ಅಂಗಾಂಗಗಳನ್ನು ಅವನ ಕುಟುಂಬದವರು ದಾನ ಮಾಡಲು ನಿರ್ಧರಿಸಿದ್ದರು. ಅದೇ ವ್ಯಕ್ತಿಯ ಕಣ್ಣಿನ ಕಾರ್ನಿಯಾ ಅಶೋಕನಿಗೆ ಎಲ್ಲಾ ರೀತಿಯಲ್ಲೂ ಸರಿಹೊಂದುತ್ತದೆಂದು ಡಾ|| ವೆಂಕಟೇಶ್ ಖಾತ್ರಿ ಪಡಿಸಿದ್ದರು.

"ನೇತ್ರದಾನ ಮಹಾದಾನ" ಎಂಬುದು ಸುಳ್ಳಲ್ಲ ಎನಿಸಿತು ಅಶೋಕನಿಗೆ. ತನಗೆ ದೃಷ್ಟಿ ಬಂದ ಮೇಲೆ ಮಾಡುವ ಮೊದಲ ಕೆಲಸ, ತನ್ನ ಅಂಗಾಂಗಗಳ ದಾನದ ಅರ್ಜಿಗೆ ಸಹಿ ಹಾಕುವುದು. ತನಗೆ ಜೀವನ ನೀಡಿದ ವ್ಯಕ್ತಿಯಂತೆ ತಾನು ಕೂಡ ಹಲವರಿಗೆ ಜೀವನ ನೀಡಬೇಕು ಎಂದು ನಿರ್ಧರಿಸಿದನು ಅವನು.

ಮಕ್ಕಳಿಗೆ ಕಥೆ ಹೇಳುವುದರಿಂದಾಗುವ ಪ್ರಯೋಜನಗಳು

ಕಥೆಗಳೆಂದರೆ ಯಾವ ಮಕ್ಕಳಿಗೆ ಇಷ್ಟವಿಲ್ಲ? ಎಲ್ಲರಿಗೂ ಇಷ್ಟ. ನಮ್ಮ ಬಾಲ್ಯದ ಸವಿನೆನಪುಗಳಲ್ಲಿ ಅಜ್ಜ, ಅಜ್ಜಿ, ಅಪ್ಪ, ಅಮ್ಮ ಬಿಡುವಿದ್ದಾಗ ಹೇಳುತ್ತಿದ್ದ ಕಥೆಗಳೂ ಒಂದು. ರಾತ್ರಿ ಮಲಗುವ ವೇಳೆ, ವಿದ್ಯುತ್ ಕಡಿತವಾಗಿ ಚಿಮಣಿ ಬುಡ್ಡಿ ಹಚ್ಚಿ ಕೂತ ವೇಳೆ ಅಥವಾ ಇನ್ಯಾವಾಗಲೋ ಹೊತ್ತು ಹೋಗದಾದಾಗ ಕಥೆ ಹೇಳಿರೆಂದು ದೊಡ್ಡವರನ್ನು ನಾವೆಲ್ಲರೂ ಪೀಡಿಸಿದ್ದಿದೆ. ಆದರೆ, ಈಗ ನಮ್ಮ ಮಕ್ಕಳಿಗೆ ನಾವೆಷ್ಟು ಕಥೆಗಳನ್ನು ಹೇಳುತ್ತಿದ್ದೇವೆ? ಕೆಲಸದ ಒತ್ತಡ, ಸಮಯದ ಅಭಾವ ಅಥವಾ ಮೊಬೈಲ್, ಟಿವಿ ಪ್ರಭಾವದಿಂದಾಗಿ ಮಕ್ಕಳಿಗೆ ಕಥೆ ಹೇಳುವ ಪದ್ಧತಿ ನಿಧಾನವಾಗಿ ಕಣ್ಮರೆಯಾಗುತ್ತಿದೆ. ಹೆಚ್ಚೆಂದರೆ, ಟಿವಿ ಅಥವಾ ಮೊಬೈಲಿನಲ್ಲಿ ಅವರ ನೆಚ್ಚಿನ ಕಾರ್ಟೂನ್ ಅಥವಾ ನೀತಿ ಕಥೆಗಳ ಸರಣಿಯನ್ನು ಹಾಕಿಕೊಟ್ಟೇವು.
ನಾವೆಲ್ಲರೂ ಪಂಚತಂತ್ರ ಕಥೆಗಳ ಬಗ್ಗೆ ಕೇಳಿದ್ದೇವೆ, ಓದಿದ್ದೇವೆ ಅಲ್ಲವೇ? ಅಮರಶಕ್ತಿಯೆಂಬ ರಾಜ ತನ್ನ ಮೂವರು ಮೂರ್ಖ ಮಕ್ಕಳನ್ನು ಹೇಗೆ ವಿದ್ಯಾವಂತರನ್ನಾಗಿ ಮಾಡುವುದೆಂದು ಮಂತ್ರಿಗಳೊಡನೆ ಸಮಾಲೋಚಿಸುತ್ತಾನೆ. ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕವಾಗಿ ವಿದ್ಯೆ ಕಲಿಯಲು ಹತ್ತಾರು ವರ್ಷಗಳೇ ಬೇಕಿರುವಾಗ, ಶೀಘ್ರವಾಗಿ ಮಕ್ಕಳನ್ನು ವಿದ್ಯಾವಂತರನ್ನಾಗಿ ಮಾಡಲು ಸಕಲಶಾಸ್ತ್ರಕೋವಿದನಾದ 80 ವರ್ಷದ ವಿಷ್ಣುಶರ್ಮನೆಂಬ ಬ್ರಾಹ್ಮಣನಲ್ಲಿ ಬಿಡಬೇಕೆಂದು ನಿರ್ಧಾರವಾಗುತ್ತದೆ. ವಿಷ್ಣುಶರ್ಮನು ಆರು ತಿಂಗಳುಗಳಲ್ಲಿ ಅವರನ್ನು ನೀತಿಶಾಸ್ತ್ರದಲ್ಲಿ ಕೌಶಲರನ್ನಾಗಿ ಮಾಡುತ್ತೇನೆಂದು ಅವರಿಗಾಗಿ ಪಂಚತಂತ್ರವೆಂಬ ಗ್ರಂಥವನ್ನು ರಚಿಸಿ ಬೋಧಿಸುತ್ತಾನೆ. ಅದೊಂದು ಸಣ್ಣ ಸಣ್ಣ ನೀತಿ ಕಥೆಗಳನ್ನು ಒಂದರೊಳಗೊಂದು ಅನ್ಯೊನ್ಯವಾಗಿ ಹೆಣೆಯಲ್ಪಟ್ಟ ಸರಣಿಯಾಗಿದೆ. ಪ್ರಾಣಿಗಳೇ ಮುಖ್ಯ ಪಾತ್ರಧಾರಿಗಳು. 6 ತಿಂಗಳು ಮುಗಿಯುವುದರ ಒಳಗೆ, ಮೂರ್ಖರಾಗಿದ್ದ ರಾಜಕುಮಾರರು ಬುದ್ಧಿವಂತರಾಗಿ, ರಾಜ್ಯದ ಹೊಣೆ ಹೊರಲು ತಕ್ಕವರಾಗಿರುತ್ತಾರೆ. ಇದರಿಂದ ತಿಳಿಯುವುದೇನೆಂದರೆ, ಕಥೆಗಳು ಎಷ್ಟು ಪರಿಣಾಮಕಾರಿ ಎಂದು.
ಮಕ್ಕಳಿಗೆ ಕಥೆ ಹೇಳುವುದರಿಂದ ಹಲವಾರು ಪ್ರಯೋಜನಗಳಿವೆ

• ಸದ್ಗುಣಗಳನ್ನು ಬೆಳೆಸಲು ಸಹಕಾರಿ

ನೀತಿ ಕಥೆಗಳ ಮೂಲಕ ಮಕ್ಕಳಲ್ಲಿ  ಧೈರ್ಯ, ಚಾಣಾಕ್ಷತನ, ಪ್ರಾಮಾಣಿಕತೆ, ಪರೋಪಕಾರ, ಕೃತಜ್ಞತಾಭಾವ ಮುಂತಾದ ಸದ್ಗುಣಗಳನ್ನು ಬೆಳೆಸಬಹುದು. ಕಥೆಗಳನ್ನು ಪರಿಣಾಮಕಾರಿಯಾಗಿ ಹೇಳಿದಷ್ಟೂ ಅವರ ಮನಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ ಅವುಗಳು ಅಚ್ಚಾಗಿ ಉಳಿಯುತ್ತವೆ. ಎಲ್ಲೋ, ಯಾವುದೋ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ, ಕಥೆಗಳಿಂದ ಕಲಿತ ಪಾಠ ಸಹಾಯಕ್ಕೆ ಬರುತ್ತದೆ.

• ಕಲೆ, ಸಂಸ್ಕೃತಿಗಳ ಪರಿಚಯ

ವಿವಿಧ ದೇಶ, ಭಾಷೆ, ಕಲೆ, ಸಂಸ್ಕೃತಿ, ಹಬ್ಬ ಹರಿದಿನಗಳು, ಆಚರಣೆಗಳು, ಖಾದ್ಯಗಳು ಹೀಗೆ ಪ್ರತಿಯೊಂದು ವಿಚಾರಗಳೂ ಕಥೆಗಳ ಮೂಲಕ ಅವರಿಗೆ ತಿಳಿಯಪಡಿಸಬಹುದು. ಇದರಿಂದ ಗಡಿಗಳನ್ನೂ ಮೀರಿ ಹಲವು ವಿಷಯಗಳಲ್ಲಿ ಅವರ ಜ್ಞಾನ ವೃದ್ಧಿಸುತ್ತದೆ. ಅಲ್ಲದೆ ಪುರಾಣ, ಇತಿಹಾಸದ ಕಥೆಗಳನ್ನೂ ಮಕ್ಕಳಿಗೆ ಪರಿಚಯಿಸಿ.

• ಭಾಷಾಜ್ಞಾನ ಸುಧಾರಣೆ

ಮಕ್ಕಳಿಗೆ ಹೊಸ ಪದಗಳ ಪರಿಚಯ ಮಾಡಿಕೊಡಬಹುದು. ಪದಗಳ ಉಚ್ಚಾರಣೆ, ಅರ್ಥ, ಬಳಕೆ ಮುಂತಾದವನ್ನು ತಿಳಿಸಿಕೊಡಬಹುದು. ಇದರಿಂದ ಅವರ ಭಾಷಾಜ್ಞಾನ ಹೆಚ್ಚುತ್ತದೆ. ಭಾಷೆಯ ಬಗ್ಗೆ ಒಲವು ಮೂಡುತ್ತದೆ. ಅಲ್ಲದೆ, ಅವರ ಸಂವಹನ ಕೌಶಲ್ಯ ಸುಧಾರಣೆಯಾಗುತ್ತದೆ.

• ಕಲ್ಪನಾಶಕ್ತಿ ಮತ್ತು ಕ್ರಿಯಾಶೀಲತೆ ಹೆಚ್ಚಿಸುತ್ತದೆ

ಮಕ್ಕಳಿಗೆ ಎರಡು ರೀತಿಯ ಕಥೆಗಳನ್ನು ಹೇಳಬಹುದು. ಒಂದು, ವಿವಿಧ ಪಾತ್ರಗಳನ್ನು ಸೃಷ್ಟಿಸಿ ಅವುಗಳ ಸುತ್ತ ಕಥೆ ಹೆಣೆದು ಹೇಳುವುದು, ಎರಡನೆಯದು, ನಿಮ್ಮ ಮಕ್ಕಳನ್ನೇ ಒಂದು ಪಾತ್ರವಾಗಿಟ್ಟುಕೊಂಡು ಕಥೆ ಹೆಣೆಯುವುದು. ಈ ಎರಡನೆಯ ರೀತಿಯ ಕಥೆಗಳು ಹೆಚ್ಚಿನ ಮಕ್ಕಳಿಗೆ ಹಿಡಿಸುತ್ತದೆ, ಅವರ ಕಣ್ಣಲ್ಲಿ ಒಂದು ಹೊಳಪು ಮೂಡುತ್ತದೆ. ಯಾವುದೇ ಶೈಲಿಯಲ್ಲಿ ಕಥೆ ಹೇಳಿದರೂ ಮಕ್ಕಳು ಕಲ್ಪನಾ ಲೋಕಕ್ಕೆ ಹೋಗಿ ನೀವು ಹೇಳುವ ಪಾತ್ರಗಳು, ಜಾಗಗಳು, ಘಟನೆಗಳು ಮುಂತಾದವುಗಳನ್ನು ಮನದಲ್ಲಿ ಮೂಡಿಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಾರೆ. ಇದರಿಂದ ಅವರ ಕಲ್ಪನಾಶಕ್ತಿ ಹಾಗೂ ಕ್ರಿಯಾಶೀಲತೆ ಹೆಚ್ಚುತ್ತದೆ. ಕೆಲವೇ ದಿನಗಳಲ್ಲಿ ಮಕ್ಕಳು ಅವರೇ ಕಥೆ ಹೆಣೆದು ನಿಮಗೆ ಹೇಳುತ್ತಾರೆ ನೋಡಿ! ಇದನ್ನು ಯೌಟ್ಯೂಬ್ನಲ್ಲಿ ನೀವು ಹಾಕಿ ಕೊಡುವ ವಿಡಿಯೋದಿಂದ ಪಡೆಯಲಾರಿರಿ.

• ಜ್ಞಾಪಕಶಕ್ತಿ ಹೆಚ್ಚಳ

ನೀವು ಅವರ ಮುಂದೆ ಪುಸ್ತಕದಿಂದ ಓದಿ ಹೇಳಿದ ಅಥವಾ ಹಾಗೇ ಹೇಳಿದ ಕಥೆಗಳನ್ನು ಅವರಿಂದ ಮತ್ತೆ ಹೇಳಿಸಿ. ಕೆಲವು ದಿನಗಳ ನಂತರವೂ ಹೇಳಿಸಿ. ಇದು ಅವರ ಜ್ಞಾಪಕಶಕ್ತಿ ವೃದ್ಧಿಸಲು ಒಂದು ವ್ಯಾಯಾಮವಾಗುತ್ತದೆ.

• ಓದುವ ಹವ್ಯಾಸ

ಕಥೆಗಳನ್ನು ಮಕ್ಕಳ ಮುಂದೆ ಓದಿ ಹೇಳುವುದರಿಂದ ಅವರಲ್ಲಿ ಓದುವ ಹವ್ಯಾಸಕ್ಕೆ ನಾಂದಿಯಾಗುತ್ತದೆ. ದೊಡ್ಡವರಾಗುತ್ತಿದ್ದಂತೆ, ಅವರೇ ಕಥೆಗಳನ್ನು ಓದಿ ಅರ್ಥೈಸಿಕೊಳ್ಳಲು ಶುರು ಮಾಡುತ್ತಾರೆ.
ಇಷ್ಟೇ ಅಲ್ಲದೆ, ನಾವು ಹೇಳುವ ಉತ್ತಮ ಕಥೆಗಳಿಂದ ಮಕ್ಕಳಿಗೆ ಮುಂದೆ ಜೀವನದಲ್ಲಿ ಕಷ್ಟಗಳನ್ನು ಎದುರಿಸಲು, ಸವಾಲುಗಳನ್ನು ಸ್ವೀಕರಿಸಲು, ನೋವನ್ನು ಸಹಿಸಿಕೊಳ್ಳಲು, ಧೈರ್ಯದಿಂದ ಮುನ್ನುಗ್ಗಲು ಒಂದಲ್ಲಾ ಒಂದು ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ಸಹಕಾರಿಯಾಗುತ್ತದೆ.
ಇನ್ನು ಮುಂದೆ ನಿಮಗೆ ಬಿಡುವಿದ್ದಾಗ, ಕೆಲಸ ಮಾಡುವಾಗ, ಮಕ್ಕಳೊಂದಿಗೆ ವಾಯು ವಿಹಾರಕ್ಕೆ ಹೋದಾಗ, ಪ್ರಯಾಣ ಮಾಡುವಾಗ ಹೀಗೆ ಸಾಧ್ಯವಾದಾಗಲೆಲ್ಲ ಖಂಡಿತ ಕಥೆ ಹೇಳಲು ಮರೆಯದಿರಿ.

ಅಂತಿಮ ನಿರ್ಧಾರ

"ಬದುಕಿನಲ್ಲಿ ನೀನು ನನ್ನಂತಾಗದೆ ಏನಾದರೂ ಸಾಧಿಸಬೇಕು",  ಸರೋಜ ತನ್ನ ತೊಡೆಯ ಮೇಲೆ ತಲೆಯಿಟ್ಟು ಮಲಗಿದ್ದ ಮಗಳ ಮೈಯನ್ನು ಪ್ರೀತಿಯಿಂದ ಸವರಿದಳು. ಬಸ್ಸು ಮುಂದಕ್ಕೆ ಹೋಗುತ್ತಿದ್ದಂತೆ ಅವಳಿಗೆ ನಿರಾಳವೆನಿಸಿತು.

"ಕವಿತ ನಾಳೆಯಿಂದ ಶಾಲೆಗೆ ಹೋಗುವುದು ಬೇಡ, ಬೀಡಿ ಕಟ್ಟುವ ಕೆಲಸಕ್ಕೆ ಹೋಗಲಿ, ಕಾರ್ಖಾನೆಯಲ್ಲಿ ಮಾತಾಡಿ ಬಂದಿದ್ದೇನೆ", ಶಂಕರ ಫರ್ಮಾನು ಹೊರಡಿಸಿದಾಗ ಸರೋಜಳಿಗೆ ಜಂಘಾಬಲವೆ ಉಡುಗಿ ಹೋದಂತಾಯಿತು. ಕುಡುಕ ಶಂಕರನಿಗೆ ಕೊಪ್ಪರಿಗೆ ಹಣವಿದ್ದರೂ ಸಾಲದು. ಸರೋಜ ಮನೆಕೆಲಸ ಮಾಡಿ ಸಂಪಾದಿಸುವ ನಾಲ್ಕು ಕಾಸನ್ನೂ ಬಿಡುವುದಿಲ್ಲ. ಕೊಡದಿದ್ದರೆ ಚೆನ್ನಾಗಿ ಬಾರಿಸುತ್ತಿದ್ದ. ಇತ್ತೀಚೆಗೆ ತಾನು ಮಾಡುತಿದ್ದ ಜವಾನ ಕೆಲಸವನ್ನೂ ಕಳೆದುಕೊಂಡಿದ್ದ. ಇದು ಅವನಿಗೆ ಮಾಮೂಲಿಯಾಗಿತ್ತು. ೧೨ ವರ್ಷದಿಂದ ಇದನ್ನೇ ನೋಡುತ್ತಿದ್ದ ಸರೋಜ ಬೇಸತ್ತಿದ್ದಳು. ಚೆನ್ನಾಗಿ ಓದುತ್ತಿದ್ದ ಮಗಳ ಬಗ್ಗೆ ಹಲವು ಕನಸುಗಳಿತ್ತು. ಇವಳ ಬರಡು ಜೀವನಕ್ಕೆ ಅವಳೊಬ್ಬಳೇ ಆಧಾರ.

ಸರೋಜ ಅಂತಿಮ ನಿರ್ಧಾರ ಮಾಡಿಯಾಗಿತ್ತು. ಸಾಯುವುದಲ್ಲ, ಮಗಳನ್ನು ಕರೆದುಕೊಂಡು ಶಂಕರನಿಂದ ದೂರ ಹೋಗುವುದು, ಮಗಳಿಗೆ ಅವಳ ಭವಿಷ್ಯ, ಅವಳ ಹಕ್ಕು ಕಟ್ಟಿಕೊಡುವುದು.

ನಿಮ್ಮ ಮಕ್ಕಳಿಗೆ ಓದುವ ಹವ್ಯಾಸವುಂಟೆ?

ಪುಸ್ತಕ್ಕಿಂತ ಒಳ್ಳೆಯ ಸ್ನೇಹಿತ ಬೇಕೇ?
ಮೊಬೈಲ್ ಫೋನ್ಗಳು ಧಾಳಿ ಇಡುವ ಮುನ್ನ ಹೆಚ್ಚಿನವರಿಗೆ ಬಿಡುವಿನ ವೇಳೆಯಲ್ಲಿ ಪುಸ್ತಕವೇ ಮೆಚ್ಚಿನ ಸ್ನೇಹಿತ. ಹೊರಗಡೆ ಧೋ ಎಂದು ಮಳೆ ಸುರಿಯುತ್ತಿದ್ದಾಗ ಬೆಚ್ಚಗೆ ಕಂಬಳಿ ಹೊದ್ದುಕೊಂಡು ಒಂದು ಕೈಯಲ್ಲಿ ಕಾಫಿ ಇನ್ನೊಂದು ಕೈಯಲ್ಲಿ ಪುಸ್ತಕವಿದ್ದರೆ ಆಹಾ ಸ್ವರ್ಗಕ್ಕೆ ಮೂರೇ ಗೇಣು. ರೈಲಿನಲ್ಲಿ ಒಂಟಿಯಾಗಿ ಪ್ರಯಾಣ ಮಾಡುವಾಗಲೂ ಪುಸ್ತಕವೇ ನೆಚ್ಚಿನ ಸಂಗಾತಿ. ಭಾನುವಾರದ ಮಧ್ಯಾಹ್ನಗಳಲ್ಲಿ ಹೊತ್ತು ಹೋಗದಿದ್ದಾಗ ಒಳ್ಳೆಯ ಪುಸ್ತಕ ಓದುವುದೆಂದರೆ ಏನೋ ಒಂದು ಸಂತೋಷ.
ಬಾಲ್ಯದಲ್ಲಿ ಆಟ ಪಾಠಗಳ ನಡುವೆ ಸಮಯ ಸಿಕ್ಕಾಗಲೆಲ್ಲ ಪುಸ್ತಕ ಓದುವುದು ಹವ್ಯಾಸವಾಗಿತ್ತು. ಆಗ ಮೊಬೈಲ್ ಅಥವಾ ಟಿವಿಯ ಆಕರ್ಷಣೆ ಇರಲಿಲ್ಲ. ವಾರಪತ್ರಿಕೆಯಲ್ಲಿ ಬರುತ್ತಿದ್ದ ಸಣ್ಣ ಸಣ್ಣ ಮಕ್ಕಳ ಕಥೆ ಓದುವುದರಿಂದ ಶುರುವಾದ ಗೀಳು ಮುಂದೆ ಲೇಖನಗಳು, ಕಾದಂಬರಿ, ಕಥೆ, ಕವನಗಳು ಓದಲು ಸ್ಫೂರ್ತಿ ನೀಡಿತು. ಓದುವುದರ ಜೊತೆಗೆ ಬರೆಯುವ ಹವ್ಯಾಸಕ್ಕೂ ಕಾರಣವಾಯಿತು. ಅಜ್ಜಿಯಿಂದ ಅಮ್ಮನಿಗೆ ಹಾಗೂ ಅಮ್ಮನಿಂದ ನನಗೆ ಬಳುವಳಿಯಾಗಿ ಬಂದ ಈ ಓದುವ ಹವ್ಯಾಸ ನನ್ನ ಮಗಳಿಗೂ ಬರಬೇಕೆಂದು ನನ್ನ ಆಸೆಯಾಗಿತ್ತು. ಈಗಿನ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಮಕ್ಕಳಿಗೆ ಓದುವ ಹವ್ಯಾಸ ಬೆಳೆಸುವುದು ಖಂಡಿತ ಸುಲಭವಲ್ಲ ಆದ್ರೆ ಅದು ಅಸಾಧ್ಯವೂ ಅಲ್ಲ.
ನನ್ನ ಮಗಳಿಗೆ ೨ ವರ್ಷ ತುಂಬುತ್ತಿದ್ದಂತೆ ಪುಸ್ತಕಗಳನ್ನು ತರಲು ಶುರು ಮಾಡಿದೆವು. ಚಿತ್ರಗಳಿರುವ ಪುಸ್ತದಿಂದ ಶುರುವಾದ ಈ ಪ್ರಯಾಣ ನಿಧಾನವಾಗಿ ಬಣ್ಣ ತುಂಬುವ ಪುಸ್ತಕಗಳು, ಅಕ್ಷರಮಾಲೆ ಹಾಗೂ ಸಣ್ಣ ಪದಗಳ ಕಲಿಯುವ ಪುಸ್ತಕಗಳು, ವಿವಿಧ ಚಟುವಟಿಕೆ ಪುಸ್ತಕಗಳು, ಹೀಗೇ ಮುಂದುವರೆಯಿತು. ಅವಳು ಆಂಗ್ಲ ಮಾಧ್ಯಮ ಶಾಲೆಯಲ್ಲಿ ಕಲಿಯುತ್ತಿರುವುದರಿಂದ ಮೊದಲು ಆಂಗ್ಲ ಪುಸ್ತಕಗಳನ್ನು , ನಂತರ ಕನ್ನಡ ಪುಸ್ತಕಗಳನ್ನು ತರಲು ಶುರು ಮಾಡಿದೆವು. ಈಗ ಅವಳಿಗೆ ೭ ವರ್ಷ, ೨ನೇ ತರಗತಿಯಲ್ಲಿ ಓದುತ್ತಿದ್ದಾಳೆ. ಅವಳಿಗಾಗಿ ೧ ಆಂಗ್ಲ ೧ ಕನ್ನಡ ಭಾಷೆಯ ವಾರಪತ್ರಿಕೆ ತರಿಸುತ್ತಿದ್ದೇವೆ. ಇಂಗ್ಲಿಷ್ ಪುಸ್ತಕ ಸರಾಗವಾಗಿ ಅವಳೇ ಓದುತ್ತಾಳೆ, ಕನ್ನಡ ಅವಳ ಪಕ್ಕದಲ್ಲೇ ಕೂತು ನಾನು ಓದಿಸುತ್ತೇನೆ. ಪ್ರತಿ ವಾರ ಈ ೨ ವಾರಪತ್ರಿಕೆಗಾಗಿ ಅವಳು ಕಾತರದಿಂದ ಕಾಯುತ್ತಾಳೆ. ಸಮಯ ಸಿಕ್ಕಾಗಲೆಲ್ಲ ಓದುತ್ತಾಳೆ. ಅಲ್ಲದೆ ಎರಡೂ ಭಾಷೆಯ ಕಥೆ ಪುಸ್ತಕಗಳನ್ನು ಓದುತ್ತಾಳೆ. ಓದುವುದು ಅವಳ ನೆಚ್ಚಿನ ಹವ್ಯಾಸವಾಗಿದೆ. ಮೊಬೈಲ್ ಹಾಗೂ ಟಿವಿಯಿಂದ ಸಂಪೂರ್ಣ ದೂರವಾಗಿದ್ದಾಳೆ. ನನ್ನ ಶ್ರಮ ಸಾರ್ಥಕವಾಗಿದೆ.

ನಿಮ್ಮ ಮಗುವಿನಲ್ಲಿ ಓದುವ ಹವ್ಯಾಸ ಬೆಳೆಯಲು ಈ ರೀತಿ ಮಾಡಿ

• ಸಣ್ಣ ವಯಸ್ಸಿನಲ್ಲಿಯೇ (೨-೩ ವರ್ಷ) ಆಯಾ ವಯಸ್ಸಿಗೆ ಹೊಂದುವಂತಹ ಪುಸ್ತಕಗಳನ್ನು ತರಲು ಶುರು ಮಾಡಿ.
• ಹುಟ್ಟಿದ ಹಬ್ಬದಂತಹ ವಿಶೇಷ ಸಂಧರ್ಭಗಳಲ್ಲಿ ಪುಸ್ತಕಗಳನ್ನು ಉಡುಗೊರೆಯಾಗಿ ನೀಡಿ.
• ಆಗಾಗ ಹತ್ತಿರದ ಗ್ರಂಥಾಲಯಕ್ಕೆ ಕರೆದೊಯ್ಯಿರಿ, ಅಲ್ಲಿ ವಿವಿಧ ಮಕ್ಕಳ ಪುಸ್ತಕಗಳ ಪರಿಚಯ ಮಾಡಿಸಿ.
• ಬಿಡುವಿದ್ದಾಗಲೆಲ್ಲ ನೀವೂ ಪುಸ್ತಕಗಳನ್ನು ಓದಿ ಏಕೆಂದರೆ ದೊಡ್ಡವರನ್ನು ನೋಡಿಯೇ ಮಕ್ಕಳು ಅನುಕರಣೆ ಮಾಡುತ್ತಾರೆ.
• ಪುಸ್ತಕಗಳ ಮಹತ್ವ, ಓದುವುದರಿಂದ ಸಿಗುವ ಲಾಭಗಳನ್ನು ಅವರಿಗೆ ಕ್ರಮೇಣ ಮನದಟ್ಟು ಮಾಡಿ.
• ಮಕ್ಕಳಿಗಾಗಿ ಕನಿಷ್ಠ ಒಂದಾದರೂ ವಾರಪತ್ರಿಕೆ, ಮಾಸಪತ್ರಿಕೆ ಅಥವಾ ದಿನಪತ್ರಿಕೆ ತರಿಸಿ.

ನೆನಪಿಡಿ, ನಿಮ್ಮ ಮಕ್ಕಳು ಪುಸ್ತಕಗಳೊಂದಿಗೆ ಸ್ನೇಹ ಬೆಳೆಸಲು ನೀವೇ ಪ್ರಯತ್ನ ಪಡಬೇಕು. ಈ ಸ್ನೇಹ ಅವರ ಜೀವಮಾನವಿಡೀ ಅವರಿಗೆ ಪ್ರಯೋಜನಕಾರಿಯಾಗುತ್ತದೆ.
ಕೇವಲ ಆಂಗ್ಲ ಭಾಷೆಯ ಸಾಹಿತ್ಯವಲ್ಲದೆ ಮಾತೃಭಾಷೆಯಾದ ಕನ್ನಡದ ಸಾಹಿತ್ಯ ಓದಲು ಹುರಿದುಂಬಿಸಿ. ಏಕೆಂದರೆ ಕೇವಲ ಆಂಗ್ಲ ಸಾಹಿತ್ಯ ಮಾತ್ರ ಓದುವುದು ಈಗಿನ ಹೆಚ್ಚಿನ ಯುವಜನರಲ್ಲಿ ಕಂಡುಬರುತ್ತಿದೆ. ಕನ್ನಡ ಪುಸ್ತಕ ಓದುವುದು ಅವಮಾನ ಎನ್ನುವಂತಾಗಿದೆ. ಎಷ್ಟೋ ಮಂದಿ ಕನ್ನಡಿಗರು ಯಾವುದೋ ಪ್ರಖ್ಯಾತ ಕನ್ನಡ ಪುಸ್ತಕದ ಆಂಗ್ಲ ಅನುವಾದ ಓದುವುದನ್ನು ಕಂಡಿದ್ದೇನೆ.
ದಯವಿಟ್ಟು, ನಿಮ್ಮ ಮಕ್ಕಳಿಗೆ ಕನ್ನಡ ಸಾಹಿತ್ಯ ಎಷ್ಟು ಶ್ರೀಮಂತವಾಗಿದೆ ಎಂದು ಮನದಟ್ಟು ಮಾಡಿ. ಆಂಗ್ಲ ಭಾಷೆಯ ಪುಸ್ತಕಗಳ ಜೊತೆಗೆ ಕನ್ನಡ ಪುಸ್ತಕಗಳನ್ನು ಕೊಂಡು ಓದಲು ಹುರಿದುಂಬಿಸಿ.

2 Girls? So Sad!

When our elder daughter completed 4, my husband and I started feeling, she need a companion, a sibling. This feeling grew deeper by the time she completed 5. We discussed about it, and both of us had the same opinion, whether it's a girl or boy, we need a second child. But, I had a gut feeling that it would be a girl. Sixth sense!
When I conceived, all the symptoms were similar to the first pregnancy. I was sure it's a girl. I was excited to give a sister to my daughter. A friend for life. While growing up, I always wanted a sister and missed having one. I have friends who share a great bond with their sisters even after marriage. But I was equally ready to welcome a boy. Children are real blessings from God, but does the gender matter?
After facing multiple health problems during pregnancy including dengue, the only concern was the baby's health. My little angel was born and when I was told it's a girl, I was like, "I knew it!". I was happy and proud and got new energy. She was healthy as I had wished.
Soon, I was shifted to the labour ward again before I was alloted a room. The lady on the bed next to me was pregnant with her third child (she already had a girl and a boy) and was from a remote village, whom I had befriended a day before my delivery. She asked, "Which baby?", I replied "Girl".

Immediately she asked whether I had got a family planning operation done. I said, "No". She said, "Good, conceive again, definitely, it will be a boy next time!". I couldn't control my laughter and asked, "Are you kidding?". I felt she is crazy.
But, never in my wildest dreams had I ever imagined, people would sympathize with me for having 2 girls and I will get to hear, "Conceive again, definitely it will be a boy next time" many times!! And this comes from everyone regardless of whether they are educated or uneducated, urban or rural, modern or conservative.
When my first daughter was born, no one had sympathised with me. But yes, one close relative, who was damn sure it would be a boy, was heartbroken, deeply disappointed and felt depressed. This close relative was too much worried about the amount of gold baby's father has to buy during his daughter's marriage and hence suggested some of the other close relatives who visited the hospital to see the baby, to gift the baby with the gold coins on her first birthday. Yes, you heard that right!! You can imagine the reactions when I had my second baby girl.
I went to my mother's house for post-delivery care for the second time. It's a small town where people are caring, helping but also speak their mind without hesitation. Here I had to encounter many people who sympathised with me.

• The reaction of the housemaid who has 3 sons and always claims she misses having a daughter, "You should have had an heir for the family". My mother mocked her saying, "It's ok if they don't have an heir, theirs is not a royal family like yours". She sheepishly smiled. While going back, she didn't forget to console me and assured, "Next time it will be a boy!". I laughed at her innocence.
• The reaction of a neighbour auntie who came to borrow something from my mom, "Oh 2 girls now? Soooo sad! Poor girl(me)", sighed and left. I wondered, how can a lady in her 50's who doesn't have children, understand the unconditional love showered by a baby, no matter girl or boy? I laughed at her ignorance.
• My mom's childhood friend's reaction was a bit melodramatic, "Oh no! How can it happen? It should have been a boy, so sad!". Mom and I often recall it and laugh.
• After a few months, I went for a walk carrying the baby, accompanied by my elder daughter. We passed by one of my school friend's house. Her mom was standing outside. She asked me very loudly, "Are these both your kids?" I nodded. Then came the epic question, "Have you got a family planning operation done?". Her voice was so loud that a few pedestrians and those going by two-wheelers turned towards us, her neighbour peeped through the window and I was dumbstruck! I felt she should definitely go for election campaigning. I laughed at her foolishness.
• Visited my tailor after a long time. His wife's reaction after knowing about 2 girls was "A minute of silence". It was evident that she was searching for words to console me. "Don't worry nowadays girls are no less", she smiled sheepishly. I too gave a fake smile.

Even some relatives had asked my mother, how did I feel after having the second baby girl. She told them I'm on cloud nine, which many did not even believe!
When I returned back from mother's house, a few old ladies of our neighbourhood sympathised with me. One of them had her daughter in-law's due date in a few weeks and she delivered a boy, the first one was a girl. The old lady was jumping with joy and was sharing the good news with everyone on the road. I was returning from a walk. She saw me and I noticed she was a bit uncomfortable, she didn't share the news with me. I tried going towards her saying "congrats auntie" but she immediately left. She didn't even make eye contact. I was surprised, it was not her usual behaviour. Maybe, she didn't know that I had already got the news from the WhatsApp group and had sent best wishes to the baby and the mother. Meanwhile, in the night when my husband went for a walk, the guilt stuck lady met him and shared the good news and lied that as she didn't meet me, she couldn't give me the news. I wondered, what she might have thought? Being a mother of 2 girls I am cribbing for not having a boy? And feel bad or jealous if someone else have? That day I understood, even these kind of people exist.

Surprisingly, being a short-tempered person, I never got angry when I encountered all these situations and only felt pity for their mentality. Many times, found it funny and laughed at their foolishness and ignorance. I have only 1 message for all of them, "Grow up!".

Lip Smacking Recipes From Fruit and Vegetable Peels

Fruit and vegetable peels are rich in several nutrients, including fiber, vitamins, minerals and antioxidants. Peels are often discarded due to preference, habit or in an attempt to reduce exposure to pesticides. However, removing the peels may result in removing one of the most nutrient-rich parts of the plant. Consuming the peel with the pulp can boost your total intake of these nutrients.
If you have a kitchen garden and grow your own fruits and vegetables or can get it from organic food store, you can definitely use the peels for cooking without worrying about the effect of pesticides or else wash the peels thoroughly and use. Either consume the peels along with the pulp or prepare recipes made exclusively using peels.
Orange Peel Curry
Ingredients:

• Finely chopped peels of 2-3 oranges
• 2-3 teaspoon(tsp) ghee
• 1 tsp each mustard seeds, urad dal and cumin seeds
• 2 green chillies, split
• 5-6 curry leaves
• Asafoetida, a pinch
• 1/4 tsp turmeric powder
• Tamarind, lemon sized
• 3 tsp grated jaggery
• 1 tsp each rasam powder and red chilli powder
• Coriander leaves for garnishing
• Salt - to taste
• Water

Method:

• In a small bowl, soak tamarind in water. After it's soaked well, squeeze out tamarind water and keep aside.
• Heat the ghee in a heavy bottomed pan and temper with mustard seeds, urad dal and cumin seeds. When it splutters, add green chillies, curry leaves, asafoetida and turmeric powder. Add chopped orange peel and a little salt and fry for 5-6 minutes.
• Now add tamarind water, jaggery, required amount of salt, rasam powder and red chilli powder. Add some water and close the lid. Keep the flame to medium and allow the peel to cook well. Mix in between.
• Turn off the stove and garnish with finely chopped fresh coriander leaves.

This curry is tangy, spicy, sweet and a little bitter as well. It can be eaten with rice, chapati and dosa. It's a perfect appetizer especially when you have just recovered from an illness which has also affected your taste buds.
Ridge Gourd/Chayote(Chow Chow)/Ash Gourd Peel Chutney
Ingredients:

• 2 cups finely chopped peels of ridge gourd/chayote(chow chow)/ash gourd
• 2 tsp cooking oil
• 1 tsp urad dal
• 1/4 tsp fenugreek seeds
• 3-4 green chillies
• 1 tsp jaggery
• A small piece of tamarind
• 1 cup grated coconut
• Salt - to taste
• Water

Method:

• Heat the oil in a pan, put urad dal and fenugreek seeds and fry till the urad dal turns golden brown.
• Add green chillies and chopped peels and saute till the peels shrinks.
• Add tamarind and coconut and saute for a few minutes until you get the roasted aromas of coconut.
• Turn off the stove and let it cool. Once cooled, add jaggery and salt to the above mixture and grind it to a smooth paste adding a very little water.

This chutney can be served with rice, chapati, dosa and idly.
Water Melon Rind Recipes:
1. Curd Based Curry
Ingredients:

• 3 cups watermelon rind sliced into cubes, green skin removed
• 1 cup grated coconut
• 3 green chillies
• 1 tsp rice
• 1 tsp cumin seeds
• 1 cup curd
• Coriander leaves for garnishing
• Salt - to taste
• Water

For Tempering:

• 2 tsp cooking oil
• 1 tsp mustard seeds
• 1 tsp cumin seeds
• 5-6 curry leaves

Method:

• Take a small bowl and soak the rice for 10-15 minutes.
• In a mixer, add coconut, cumin seeds, green chilies, soaked rice and water, grind it to make a thick paste (chutney consistency).
• Cook the water melon rind in a pan with required amount of water and a little salt or pressure cook for 1-2 whistles.
• Now add the grinded mixture to the pan, mix it with the cooked rind cubes, add salt as required and in a medium flame allow it to cook for 10-15 minutes.
• Turn off the stove once the curry is completely cooked.
• For tempering, in a small pan heat the oil, add mustard seeds, cumin seeds and curry leaves. Once the mustard seeds splutter, add this tadka to the curry.
• Once the curry cools down, add curd.
• Garnish with finely chopped fresh coriander leaves.

Serve this curry with hot rice.

2. Dry Sabzi
Ingredients:

• 3-4 cups water melon rind sliced into cubes, green skin removed
• 2 tsp oil
• 1 tsp cumin seeds
• 2 medium size onions finely sliced
• 1 tomato chopped
• 3-4 slit green chillies
• Salt - to taste
• 1/4 tsp sugar
• 1 tsp red chilli powder
• 1/4 tsp turmeric powder
• 1 tsp ginger garlic paste
• Finely chopped coriander leaves
• Water

Method:

• In a pan, heat the oil, add cumin seeds, slit green chillies and sliced onions and saute for few minutes, add tomato and cook until onions and tomato get soft.
• Add sugar, salt, red chilli powder, turmeric powder, ginger garlic paste, mix and saute for few seconds.
• Add water melon rind cubes, mix and cook for about two minutes.
• Add about a cup of water and cook until rind is cooked well or pressure cook for 1-2 whistles.
• If there is any water content remaining, cook for about a minute by keeping the lid uncovered.
• Turn off the stove and serve hot garnishing with coriander leaves.

Serve this sabzi with hot chapatis.

3. Dosa(No Fermentation):
Ingredients:

• 1 cup chopped watermelon rind, green skin removed
• 2 cups rice
• Salt to taste
• Cooking oil as required
• Water

Method:

• Soak the rice in water for 2 hours.
• In a mixer grinder, grind the rice along with the watermelon rind adding water to make a smooth dosa batter.
• Transfer the batter to a mixing bowl and add some more water.
• The consistency of the batter should be watery.
• Add salt as required.
• Now, heat the dosa tawa on a medium flame, brush it with a little oil, pour a ladle full of dosa batter, pour required amount of oil on the sides and cover it with a lid.
• No need to flip the dosa.
• Once it is completely cooked on both the sides, fold it and take out from the pan, similarly prepare as many dosas as required.

Serve hot dosas with coconut chutney.
Lemon Peel Instant Pickle
Ingredients:

• 1 cup finely chopped lemon peel
• 1 tsp mustard seeds
• 1/2 tsp cumin seeds and fenugreek seeds each
• 5-6 red chillies
• 3 tsp cooking oil
• Salt to taste

Method:

• In a mixer, add mustard seeds, cumin seeds, fenugreek seeds and red chillies and prepare a fine powder.
• Heat the oil in a pan, add the chopped lemon peel and fry thoroughly till it shrinks.
• Add the masala powder, salt and close the lid of the pan and cook for 5-6 minutes.
• Turn off the stove.

Serve this instant pickle with curd rice

Please, Don't Cross The Limit!

Meera was very excited. She was going to join her cousins for a much awaited trip. It had been a 6 long years since she had gone for a trip like this. She was the eldest among the girls in the family and had got married first.  All these years, she has been busy raising her 2 kids and managing home while going for a full time job.
Harish dropped her to the railway station. "Enjoy the trip. Remember, you deserve this break. Don't worry about the kids. I'll manage", he reassured. Meera couldn't thank her stars enough for giving her a partner like Harish. "Thank you", she said controlling her tears and smiled.
The train started on time. Everyone had settled down. The compartment was full of laughter and chirpiness. Meera felt young. There was so much to talk. Though everyone was in touch through social media, their actual meetings happened very rarely, during family functions, provided the functions were on the weekends and on that particular weekend, they didn't have other excuses. Luckily, this trip was being executed according to their plan. Because usually they plan and it gets cancelled for some reasons.
The train picked up its speed, so as the conversation between the cousins. They were pulling each other's legs. Meera was talking something serious with Bhavana, her chachu's daughter, when Rohan, the eldest among all and Meera's Bade Papa's son asked her a non-sense question, "Hey Meera, you teach in college right, what do your students throw at you in the class? tomatoes or eggs?".

Everyone burst into laughter including Bhavana. Meera was shocked, she felt insulted. She knew that some of her cousins like pulling each other's legs. Out of 8 in the group, 3 were students and the rest were working. Rohan is working in a small firm, he is married as well. Meera is used to his way of talking and the jokes he cracks. Earlier also, he had made fun of her in many incidents. Sometimes, it would be really funny but sometimes, she would feel bad. He does it to everyone. But this time, Meera felt disgusting. Is he doubting my calibre? She wondered. But she didn't want to spoil the mood of the trip. " Why would they do that? My students like my teaching and I always get good results for all my subjects. In fact, cent percent most of the times", she said in a single breath.
Again there was a ripple of laughter. "We should sit in her class once", Rohan winked at Neha, Meera's mama's daughter, and Neha giggled. "Sure, you are most welcome. But I don't need your certificate", Meera replied with a smile, while inside, she was fuming. "I'm well educated, have a great reputation in my college and earn more than you!", She wanted to scream but she couldn't. She can't imagine hurting someone with her words.
While having lunch, few of her cousins, including Rohan made fun of Bhavana's weight. Only Meera knew, she was going through PCOD issues. The body shaming was about to cross the limits when the frustrated Bhavana fought with Rohan and threw ketchup on his new T-shirt, but it didn't affect him much and after a while, he continued mocking and few others joined him again.

The trip was not that bad and Meera did enjoy but not completely. She couldn't forget the train incident. Not only that, her another cousin Nithin, who was Meera's age was made fun of, for not getting any alliance for marriage. Sandhya was made fun of, for her short height. Of course, Meera is a jovial person but she encourages only healthy jokes.
By the end of the trip, Meera missed her kids and husband very badly. Though she had got a much deserved break, she felt, she would have enjoyed more in the company of her kids and husband who never judge her, love her unconditionally and with whom she is more comfortable.
After coming back, the first thing she did was to exit from the WhatsApp group named 'Cousins Rocks' to avoid more such jokes. But unfortunately, after a few days, Rohan added her back to the group. According to him, Meera was just over reacting.
Finally, Meera has learnt one thing - IGNORE.
Author's Note:
This is a work of fiction, no offense to anyone. Making fun of each other and leg-pulling is fine among friends, colleagues, siblings, cousins or other family members, but in a lighter note and when the victim is not feeling too awkward, humiliated or insulted. It definitely hurts when the limits are crossed. For some, it may even leave behind permanent scars. You may be very close to someone, but please, don't cross the limit!

The Stroller Story

We didn't buy a baby stroller for our elder daughter. May be, we didn't feel its need when we were young, energetic and enthusiastic. Either my husband or I used to carry her whenever we went for a walk. We always felt, the baby enjoys more if we carry her, she can feel the warmth in our arms and feel more secured.
But after our second daughter was born, we realised the need of a stroller. Because this time, neither we were so young nor energetic and not much enthusiastic as well to carry the baby.  Moreover, majority of the evening walks had only the mom and the 2 kids as the dad became very busy in the office. Walking on the road holding the hand of the elder one and carrying the baby was challenging. Even the baby carrier didn't help much as she would kick me and scream as if she was caught inside a cage.
So, all those thoughts of 'giving the warmth of human touch to the baby' took a back seat as the safety of both the kids and the convenience became the priority. Finally, we decided to get a stroller. My husband did research comparing the prices online, checking the reviews and ordered one. Our elder daughter was more excited. She wanted to take her baby sister for a walk in the stroller. The day it arrived, after seeing it, the first thing she said was, "you love her more than me that's why I didn't have a stroller!"  Uff! The comparison saga had started, which continues forever between the siblings. Not knowing how to respond her, I looked at the baby, she was playing happily with the toys once used by her sister. I wondered, will she repeat the same words after growing up? For giving her the used toys, used clothes, used bicycle and everything second hand! God knows.

The initial few weeks of our walk with the stroller went well. The baby enjoyed the new ride. Her sister equally enjoyed pushing it whenever she got a chance. Little did I know that soon I had to face some new challenges.
The baby would start crying halfway in the stroller indicating that she can't sit anymore and needs to be carried. Now I had to carry the baby, moving the empty stroller, keeping an eye on the elder one. Sometimes, the elder one would push it, but it depended on her mood, she had to get sympathy on her mom.
The baby would also cry whenever she was unable to see me. I had to stop and change the position of the handlebar so that she can sit facing me. But sometimes, it would be reverse. I had to make her sit facing the road because facing me would remind her to cry as she liked to be carried by me than sitting in the stroller.
After a few weeks, the baby reached her next development milestone, standing up holding on to the furniture. The problem started when she wanted to try this stunt in the stroller as well. She would try hard but due to the seat belt she wouldn't be able to getup and hence would start crying.
The baby also believed in the mantra 'keep moving'. If I had to stop to talk to someone or to buy something from a roadside vender, she would remind me it's exclusively her 'me time' and I was not supposed to chit-chat or do shopping.

So basically, the stroller didn't serve the purpose much as the baby was not happy sitting in it.
Currently, it has occupied a corner in the house. But the good news is our baby, now a 14 months old toddler has started walking with ease and soon we are bidding farewell to the stroller!

Final Decision

"Mom, I can neither leave you alone in this house nor in an old age home. Come to London with me. Later we can decide whether to sell this house or to give it for rent. It's been 2 months since I came to India, have to rejoin office soon", Nishanth said.

Sita couldn't sleep the whole night. It was Anand and her dream home. She couldn't imagine leaving it. But, all the savings got over for Anand's treatment.

The next morning Sita told her final decision, "I will start a PG accommodation for working women in this house."

5 Easy Ways To Make Your Child Love His/Her Mother Tongue

I live in a metropolitan city. There are people from all over India(even all over the world) here. You can hear different languages where ever you go in the city. But everyone prefers speaking in English especially with their kids (even in small towns, gradually English is taking over the other languages). If I notice anyone communicating with their children in their mother tongue, I silently admire them. It is not because I am against English, but I feel it's important to communicate with your child in your mother tongue.
Majority of people send their kids to English medium schools (both in urban and many rural areas). It is obvious that kids learn and speak English in schools. A 3-4 year old kid that goes to preschool can speak in English very well. So why not we parents speak to them in our mother tongue as much as possible both inside and outside home? If we don't, in near future our language will get vanished.
It is important to make your child understand the beauty and value of his/her mother tongue. Here are the 5 easy ways to make your child fall in love with his/her mother tongue.

• Teach them new words

Children are quick to learn new things. In school, daily they learn something new, come home and explain it to the parents(especially the preschool going ones and the grade 1-4 kids are more enthusiastic in this case). Whenever they learn a new word in English, let them know it's equivalent word in his/her mother tongue. Try to give real-time examples so that they could connect better. Also teach them some interesting words which are not used in daily conversation and are new to them. Make them learn the names of vegetables, fruits, cereals in mother tongue(many kids know this only in English). Also the number names. Help them register it in their memory by repeating whenever it's possible.

• Rhymes and Poems

Most of us initially teach our kids rhymes like "twinkle twinkle...", "humpty dumpty ..." or "London bridge...". Even in the school they are taught the similar ones. Why not attempt teaching them rhymes in the mother tongue as well at home? You will find wonderful children literature in every language. The native poems and rhymes which we learnt in our childhood helps children to better understand the language in a simple and fun way. Once they start liking it, they ask you for more. If you have forgotten them, Google and YouTube are at your service.

• Stories

Which child doesn't like stories? They love it. Stories directly touch the heart of the kids. They get inspired and amused by the stories. Every parent will have a "bedtime stories" book for their children. Why not buy story books in your mother tongue along with the English ones? Introduce the classic children story books to your kids in your language. They will definitely love it and crave for more.

• Opt for your language in school

In schools, the children will get options to choose the languages they wish to learn along with English. Insist your child to choose his/her mother tongue as one of the languages. The formal learning of the language at school helps them in reading and writing it better. Gradually they start loving their language.

• News Paper/Magazine

Get home at least 1 newspaper or magazine of your mother tongue. Encourage your child to read relevant articles in the newspaper (or at least the headlines). Let them understand the vocabulary, the richness of the language. Kids magazines and digests are available in every language. Children would love such magazines/digest filled with stories, arts and activities. Once they like it, every week they eagerly wait for its arrival.
Many children feel ashamed to speak in their mother tongue. Directly or indirectly we parents are responsible for such an attitude. We should be proud of our mother tongue and learn the art of appreciating it, teach the same to our kids. Let's speak in our mother tongue as much as possible with our children. Let's also teach our child to not only love his/her language but also to respect other languages. 

Satyameva Jayate

She was in the dilemma. She knew no one would support her, she will be judged, might lose job. Her final thoughts, "it's now or never". With trembling hands, she posted her #MeToo story on the Facebook.

The Past few days were tough. She had lost her peace of mind, switched off her phone.

Her eyebrows raised when a news channel showed a flash news, "hunger strike by the students paid off. The principal of one of the  prestigious colleges of the city dismissed for sexually harassing a lecturer".

"Satyameva Jayate", she had taught her students. They proved it today.

A Salute To Our Grandmothers And Mothers

We, the current generation women, it may be working moms, homemakers, SAHM or single moms are doing a great job and are proud of ourselves.Working moms manage work, kids and home efficiently. Homemakers turns a house into home. SAHM looks after home and children by sacrificing their career or by taking a break from the career or by doing WFH jobs. Single Moms single handedly manages everything being both mother and father to their kids.
Often we see Facebook posts which show the plight of a multitasking mom like this one below. But we are doing the multitasking for our happiness, for the happiness of our children, partner and for our home then why such posts? Aren't such multitasking women not getting any support from their partner, parents or in-laws?

  


May be through such posts we expect people to notice or understand the hard work we are doing. But, have we ever understood or noticed our grandmothers and mothers who did all these work silently all these years without taking any credit?
Our Grandmothers ( or the generation even before them)

• During the time of our grandmothers or even before that, the men were not at all supportive(I'm taking about the majority. Of course there were exceptions). The man of the house was meant only to earn money. Some were not even doing that. Women were born to get married, bear kids, look after home, etc., Forget jobs, girls were deprived of education.
• In villages, women's work horizon would expand from the kitchen to the cattle shed, to paddy fields and much more. They never knew they were actually "working moms".
• The kitchen didn't have any modern appliances like the mixer, grinder, oven or not even a gas stove. There was no option of ready to cook or availability of readymade ingredients for cooking. From flour to batter to different powders, everything was prepared at home.
• Their routine never changed even when they were not well.
• The women had to deliver babies one after the other with not much age gap between the kids. Many times there were miscarriages, death of baby or the mother during delivery with reasons unknown, but men were least bothered. The children were completely the responsibility of women. 
• There were single moms as well. Either because the husband stayed away the entire year for work and women had to manage all alone or husband had left to marry or to be with another woman. These single moms had to struggle without the support of anyone, not even their parents.

I remember my grandmother managing everything all alone. Her day would start at 4 in the morning, first she would feed cattles, extract milk from cows, she would then rush to the kitchen, finish off cooking not only for the family but also for the workers who would come to help her in farming. She would then go to the farm, join the workers. She was a hardworker and would do some or the other work from dawn to dusk. She was a "working mom", who did farming and earned money for living. With not much support from my grandfather for anything, she was almost a "single mom" too, who took all the responsibility of home, was both father and mother to her children. She was also a "SAHM" and a "home maker".  She never self-praised or complained about anything.
Our Mothers
Their condition was better than the generation before them.

• But still the men were only meant for earning money (definitely exceptions were there). A very few women got a chance to be a "working mom" and rest of them were a "housewife".
• The responsibility of the children was completely left to women.
• Though the kitchen had most of the modern appliances, they believed in preparing everything at home. So, were busy most of the time.
• Their routine never changed even when they were unwell.
• The plight of the women in villages was similar to the earlier generation.
• Single moms were hardly getting any support from their parents.

The Current Generation
I personally feel our generation women are lucky.

• The men today are very supportive. They believe in equality(yes, there are exceptions too). They don't have any problem if the wife is working.
• They take the responsibility equally. They don't hesitate to change diapers of their babies, sing a lullaby, help the kids in their studies, manage them when the wife is busy, etc.,
• They help in all the household chores from cleaning to cooking to washing.
• We get help from our parents and in-laws.
• We have a option of going to a hotel, ordering online during busy days or when we are not feeling like cooking or not well.
• We have option of taking extra help like having a cook, a maid, a daycare for the baby, etc.,
• The single moms of this generation get support from their parents and siblings which was not the case a few years back.

Women of each generation have their own challenges, and they are always good at multitasking. May be we, the current generation realised it once we started doing it.

Let's salute our grandmothers and mothers for their silent sacrifices.

Easy And Tasty 7 Cups Burfi

One of the favourite things which I remember about my childhood is the 7 cups burfi which my mom used to prepare. Whenever I felt like having sweets, I would ask her to prepare this burfi. It is our family's all time favourite sweet. My mother used to say, 7 cups and Mysore pak are close cousins. But compared to Mysore pak, 7 cups burfi is easy to prepare as we don't need to check the sugar syrup consistency.
This sweet can be made for any festival or celebration. You can also prepare it if some guests are visiting your house, the preparation and cooking time for the burfi is 15-20 minutes. The name of the sweet is originated due to the addition of 7 cups of ingredients in equal proportion. The measuring cup can be of any size.
As the quantity of the ingredients is fixed, the recipe is easy to remember. It can be tried by the beginners as well and the chances of failure is very less. I prepare it for my daughter, and it has become her favourite too.
Recipe:
Ingredients 

• 1 cup gram flour
• 1 cup ghee
• 1 cup dry coconut(grated)
• 1 cup dry fruits (raisins and cashew nut)
• 1 cup milk
• 2 cups sugar

Procedure

• Take a thick bottom pan, keeping the flame on low, mix all the ingredients well .(No need to roast the gram flour separately)
• Break the lumps if any.
• Stir continuously till the mixture thickens.
• The mixture starts to bubble, keep stirring.
• After a while, the mixture starts to separate from the pan and forms one big lump.
• Transfer it to a tin or a plate, greased with ghee.
• Cut it into pieces with a greased knife while it is still hot.
• Serve it once it cools completely.

People with sweet tooth can increase the sugar quantity to 2 and a half cups or 3 cups by reducing the quantity of either dryfruits or coconut. Treat your family with this lip smacking sweet. And let me know in the comment section, how it turned out and what is your way of preparing 7 cups burfi? 

Uninterrupted Power Supply (Short Story)

"What shall I prepare for the lunch Satish?"
"Your wish"
"Today you are working from home. So I thought, why not have a lunch together?"
"No Sudha. I will be on a conference call from 1 pm till 3 pm. Please don't wait for me"
"Oh okay"
Sudha left for the kitchen with no mood to cook. After a few minutes, sensing the earthy smell of the soil, she rushed to the terrace. It's her favorite aroma. She pulled out the clothes from the rope. They were not yet dry. The intensity of the rain increased, and she stood below the extended eaves. It reminded her of the days when she and Satish would sit in the same place in the evenings during the monsoon, watch the rain, enjoying their coffee and fritters.
"Sudha, burning smell in the kitchen! Where are you?", Satish screamed.
----------------------------------------------
In the evening, Ananya came home, drenched in the rain.
"Oh! Such an unexpected showers today, it's not even a rainy season", the visibly irritated Ananya said.
"Global warming dear! Carry an umbrella daily", Aditya giggled.
"Yes it's because of people like you who use their cell phones 24×7", she angrily replied taking out her shoes.
"No, its because of people like you who use their computer all the time", he mocked.

"Stop it both of you. Ananya, let me get a towel and dry your hairs first", said the worried Sudha.
"It's OK mom, I will use hair dryer", she left for her room staring at him.
When she didn't turn up for coffee, Sudha went to her room with a cup of hot coffee and biscuits.
"What are you doing? I thought you would come for a coffee", Sudha got surprised seeing her using the computer.
"Mom, science quiz finals in 3 days! Those grade 8 students did very well in the semi finals. We being grade 9, should beat them in the finals. We will win no mom?", she asked.
"Definitely dear", Sudha planted a kiss on her forehead and left the room.
Even Satish preferred having coffee a little later as he had lunch very late in the noon. Sudha sat in the balcony with her cup of coffee and a book. As usual some kids were playing on the road. She loves watching them. She wondered, how time flies! A few years ago, even her children were playing on the same road. Now both are in their teens!
----–-----------–--------------------------
"Come for dinner Aditya, Ananya, Satish", Sudha called them for the third time.
"Mom, I will have it later. I'm on cal", shouted Aditya from his room.
"What about you Ananya?", she asked restlessly.
"Mom I'm downloading some quiz materials. I will have it in the room, but later", Ananya replied.
"So I am the only jobless at home?", She murmured.
"Why are you getting irritated? Let them have it later. I will join you now", Satish patted her back.

His words couldn't convince her. It was the scenario everyday. Children were becoming busy day by day, getting engaged in their own world. "May be after some years, they don't need parents!" She thought.
-------–-----------------------------------
It was 12.45 am, there was a spark in the plug socket in Aditya's room and he screamed, out of panic. Sudha and Satish got up. It was pitch dark everywhere in the house and even outside. They immediately rushed to his room, switching on the phone torch. There was a fume in the socket and Aditya's phone charger had got burnt. Luckily, he didn't get harmed. He was in a shock, and Sudha consoled him. Satish turned off the switch. There was a power cut. Surpringly, UPS was also not on. Satish checked UPS in the torch light, it was switched off. Sudha suggested he should check in the morning. Ananya was in deep sleep but got up as she realized the fan was off. By the time she came out, they were going to sleep. Clueless, she looked at them. Sudha told her about the incident and assured, everything was fine. Ananya asked Sudha to sleep in her room as her bed light was off and she didn't want to sleep alone in the dark.
--------------------------------------------
"Dad, quiz finals in 2 days. Hope UPS gets fixed. Otherwise, I can't prepare in this power cut problem", said Ananya before going to the school.
"Its due to high voltage I guess. Either the motherboard or the entire circuit is crashed inside UPS. Call the service center and get it fixed Sudha. Ananya's bed light is also gone. Luckily refrigerator has a voltage stabilizer. Aditya's charger also got burnt due to the voltage fluctuations, he had slept without tuning off the switch, his phone also could have gone if it was connected and worse could have happened if he was using it at that moment", Satish said staring at Aditya.

"I'm sorry dad. I will be more careful. Already I'm feeling guilty", he confessed.
Once Satish left for office, he continued, "Mom, please get it fixed today itself. Daily there is a load shedding for atleast 2 hours. It's horrible!", he seemed too much worried.
Once he left for the college, Sudha sat on the sofa, closed her eyes for a few seconds and took a deep breath. She was disturbed by the incident which happened on the previous night. Suddenly, she remembered something and opened her eyes, quickly went to check the calendar for confirmation. She smiled and prayed the god.
–------------------------------------------
"UPS is not yet fixed. The repair technician is coming tomorrow", Sudha announced.
"What? How to sleep if the power goes in the night mom? This is ridiculous, couldn't he come today?",  Aditya frowned.
Ananya kept her mouth wide open in shock. She cursed the repair person. Though Satish didn't say anything, he was visibly upset. He decided to charge his laptop so that the load shedding doesn't hinder his work. He tried charging the emergency light as well, but it was not working, it was not used for a long time. Sudha was not surprised with the reactions.
In the night, there was a power cut around 8 pm as usual. Everyone was prepared for it as there was no choice. After a very long time, candles came out of the store room. While children were in their rooms, Satish was busy with his laptop. But he noticed, Sudha carried something in a big cloth bag, took a torch, went upstairs and opened the terrace door. When she didn't come back after a while, Satish being curious, went to check. After sometime, Ananya and Aditya heard a ripple of laughter. It was from the terrace. With no clue, they together went to the terrace and got surprised. There was a carpet on which their parents were sitting, there was food, cutleries and not to forget, the moon light! It was a full moon day, and Sudha had arranged for a moonlight dinner!

"Wow! Moonlight dinner? I love it mom. Thank you so much", Ananya hugged Sudha.
"Really it's been a very long time mom. I don't even remember when we had it the last time", the excited Aditya said.
"Yes, that's why your mom planned it. She didn't even tell me. She had made all the arrangements herself. A pleasant surprise for us. Thank you again Sudha", Satish smiled.
"And did you all notice? The moon light looks brighter as there is no street light", Sudha asked. Everyone agreed with her. Due to the previous day's rain the weather was cool as well. The ambience brightened up everyone's mood. Sudha continued, "You can also notice, not every house in the street has an UPS. Everyone is dealing with the problem of power cuts. In fact, in our country, many villages still don't have a power supply. Even we got an UPS only 3 years back when Aditya was in grade 10. Does anyone remember what we were doing earlier during the power cuts?"
Satish laughed, "we happily managed with candles".
"Mom, bhaiyya and I would feel happy that we got break from our studies. I remember all of us sitting around the candle and talking, you telling us stories, playing antakshari and many more memories", recalled Ananya.
"We did homeworks also in the candle light", added Aditya. Suddenly, Ananya remembered the most beautiful thing they did during the power cuts. "The candlelight dinners mom!", She widened her eyes with excitement.
"Yes, I'm glad you still remember that! But now we all are used to the luxury of the uninterrupted power supply. That's why everyone panicked imagining spending a few hours without the power and also the thought of not being able to use the cellphones and computers if power goes off for a longtime. I agree, UPS has become the basic need nowadays, nothing wrong in using it. But we can survive without that. Earlier we used to talk for hours sitting in the candlelight, had dinners, managed to do all the work without any fuss. But now you have become slaves of your gadgets. Ananya's school has a good library with latest collection of books which she can make use of in her free time for quiz preparations. Even at home, there are a lot of science books. You can access the computer and Internet only when you need more information. Aditya spends whole day with friends in the college. But still, he can even skip the dinner to speak to the same friends after coming home. Its not just about 1 or 2 days, it's happening almost everyday. Don't you think, having at least one meal per day with your family is important? And let me be specific, without carrying a phone or a laptop to the dinner table. " she paused, "And I deliberately told the repair person to come tomorrow, he was ready to come today", Sudha was talking as calmly as possible.

She continued, "I don't want to hurt anyone. But I felt it's important to talk about this"
"No mom, you are right. We are sorry", said Aditya. "Sorry mom, we will remember your words", Ananya said. Both of them hugged her. Even though Sudha didn't directly take Satish's name in front of the kids, he announced, he will not touch the laptop after coming home unless it's really needed.
"When is the next full moon? We shall invite Shaila masi's family and Suresh chachu's family as well for the moonlight dinner like earlier we used to", asked Aditya.
"And let's have a candlelight dinner tomorrow", said Ananya in excitement.
"But UPS will be fixed tomorrow", reminded Satish.
"It's OK dad. We will switch off UPS and if there is no power cut, we will take out the main fuse", Aditya winked.
Everyone burst into laughter. Children insisted Sudha to feed them. As she looked up, she felt the moon was smiling at her.
---------------------------------------